Shukla Yajur Veda — Adhyaya 17, Mantra 20

Rishi: Viśvakarman tradition (index-dependent)

Devata: Viśvakarman (implicit; cosmogonic artisan)

Chandas: Triṣṭubh (probable; to be confirmed)

Samhita Patha (Devanagari)

किᳪस्वि॒द्वनं॒ क उ॒ स वृ॒क्ष आ॑स॒ यतो॒ द्यावा॑पृथि॒वी नि॑ष्टत॒क्षुः । मनी॑षिणो॒ मन॑सा पृ॒च्छतेदु॒ तद्यद॒ध्यति॑ष्ठ॒द्भुव॑नानि धा॒रय॑न्

Transliteration

kíṃ svíd vánaṃ ká u sá vṛkṣá āsā yató dyā́vā-pṛthivī́ niṣṭatakṣúḥ | manīṣíṇo mánasā pṛcchate dú tád yád adhyátiṣṭhad bhúvanāni dhāráyan ||

Translation

ਕਿੰ ਸ੍ਵਿਦ੍ ਵਨੰ, ਕ ਉ ਸ ਵ੍ਰਿਕ੍ਸ਼ ਆਸ—ਜਿਤ੍ਹੋਂ ਦ੍ਯਾਵਾ-ਪ੍ਰਿਥਿਵੀ ਨਿਸ਼੍ਟਤਕ੍ਸ਼ੁਃ? ਮਨੀਸ਼ੀ ਜਨ ਮਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਅਧ੍ਯਤਿਸ਼੍ਠਤ, ਭੁਵਨਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਯਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਥਾਂਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਕੀ ਸੀ?

Padapatha (Word Analysis)

किम् स्वित् वनम् । कः उ सः वृक्षः आसीत् । यतः द्यावा-पृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणः मनसा पृच्छते इदु । तत् यत् अध्यतिष्ठत् भुवनानि धारयन् ।

Entities Mentioned

• Viśvakarman
• Dyāvā-Pṛthivī (Heaven and Earth)
• Ṛta / Dhāraṇa (Cosmic Order/Support)