Shukla Yajur Veda — Adhyaya 1, Mantra 18

Rishi: Yājñavalkya-tradition (Śukla-Yajurveda school attribution)

Devata: Agni (as the stabiliser and receiver of the placed support)

Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajus-formula with embedded archaic cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

अग्ने॒ ब्रह्म॑ गृभ्णीष्व ध॒रुण॑मस्य॒न्तरि॑क्षं दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । ध॒र्त्रम॑सि॒ दिवं॑ दृᳪह ब्रह्म॒वनि॑ त्वा क्षत्र॒वनि॑ सजात॒वन्युप॑दधामि॒ भ्रातृ॑व्यस्य ब॒धाय॑ । विश्वा॑भ्य॒स्त्वाशा॑भ्य॒ उप॑दधामि॒ चित॑ स्थोर्ध्व॒चितो॒ भृगू॑णा॒मङ्गि॑रसां॒ तप॑सा तप्यध्वम्

Transliteration

ágnē bráhma gṛbhṇīṣva dharuṇám asy ántárikṣaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | dhártram asi dívaṃ dṛṃha brahmá-vani tvā kṣatrá-vani sa-jātá-vany ùpa dadhāmi bhrā́tṛvyasya badhā́ya | víśvābhyas tvā́śābhyá ùpa dadhāmi cit sthordhvácito bhṛgūṇām áṅgirasāṃ tápasā tapyadhvam

Translation

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਬ੍ਰਹਮ (ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਜ) ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰ; ਤੂੰ ਆਧਾਰ ਹੈਂ—ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ। ਬ੍ਰਹਮਵਨੀ, ਖ਼ਤ੍ਰਵਨੀ, ਅਤੇ ਸਜਾਤਵਨੀ (ਸਵਜਨਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਤਿਸਪਰਧੀ (ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਵ੍ਯ) ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਧਾਰਤ੍ਰ ਹੈਂ—ਦਿਵ ਨੂੰ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਕਰ। ਬ੍ਰਹਮਵਨੀ, ਖ਼ਤ੍ਰਵਨੀ, ਸਜਾਤਵਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਵ੍ਯ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਚਿਤ (ਚੇਤਨ) ਹੋ; ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸਾਂ ਦੇ ਊਰਧ੍ਵਚਿਤ (ਉੱਚ ਚੇਤਨਾ) ਹੋ; ਤਪਸ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰੋ।

Padapatha (Word Analysis)

अग्ने । ब्रह्म । गृभ्णीष्व । धरुणम् । असि । अन्तरिक्षम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । धर्त्रम् । असि । दिवम् । दृंह । ब्रह्म-वनि । त्वा । क्षत्र-वनि । स-जात-वनि । उप-दधामि । भ्रातृव्यस्य । बधाय । विश्वाभ्यः । त्वा । आशाभ्यः । उप-दधामि । चित् । स्थ । ऊर्ध्व-चितः । भृगूणाम् । अङ्गिरसाम् । तपसा । तप्यध्वम्

Entities Mentioned

• Agni
• Brahman (as brahma-varchas)
• Kṣatra (as kṣatra-varchas)
• Bhṛgus
• Aṅgirases