भस्म–रुद्राक्ष–शिवनाममाहात्म्य (The Greatness of Bhasma, Rudrākṣa, and the Name of Śiva)

Verse 1

ऋषय ऊचुः । सूत सूत महाभाग व्यासशिष्य नमोस्तु ते । तदेव व्यासतो ब्रूहि भस्ममाहात्म्यमुत्तमम्

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸੂਤ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ ਸੂਤ! ਵਿਆਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੂੰ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਦਾ ਉੱਤਮ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।

Verse 2

तथा रुद्रा क्षमाहात्म्यं नाम माहात्म्यमुत्तमम् । त्रितयं ब्रूहि सुप्रीत्या ममानंदयचेतसम्

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ‘ਖ਼ਮਾ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ’ ਨਾਮਕ ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਕਹੋ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਉੱਚੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ।

Verse 3

सूत उवाच । साधुपृष्टं भवद्भिश्च लोकानां हितकारकम् । भवंतो वै महाधन्याः पवित्राः कुलभूषणाः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮਹਾ-ਧੰਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੁਲ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਹੋ।

Verse 4

येषां चैव शिवः साक्षाद्दैवतं परमं शुभम् । सदा शिवकथा लोके वल्लभा भवतां सदा

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਆਪ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪਰਮ ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਕਥਾ ਸਦਾ ਸਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਰਹੇ।

Verse 5

ते धन्याश्च कृतार्थाश्च सफलं देहधारणम् । उद्धृतञ्च कुलं तेषां ये शिवं समुपासते

ਉਹ ਧੰਨ ਹਨ, ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੇਹ-ਧਾਰਣ ਸਫਲ ਹੈ। ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੁਲ ਵੀ ਉੱਧਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

मुखे यस्य शिवनाम सदाशिवशिवेति च । पापानि न स्पृशंत्येव खदिरांगारंकयथा

ਜਿਸ ਦੇ ਮੁਖ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ‘ਸ਼ਿਵ ਨਾਮ’—‘ਸਦਾਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਿਵ’—ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਾਪ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਖਦਿਰ ਦੇ ਅੰਗਾਰ ਨੂੰ ਫੜਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।

Verse 7

श्रीशिवाय नमस्तुभ्यं मुखं व्याहरते यदा । तन्मुखं पावनं तीर्थं सर्वपापविनाशनम्

ਜਦੋਂ ਮੂੰਹੋਂ “ਸ਼੍ਰੀਸ਼ਿਵਾਯ ਨਮਃ” ਉਚਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹੀ ਮੂੰਹ ਪਾਵਨ ਤੀਰਥ ਬਣ ਕੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

तन्मुखञ्च तथा यो वै पश्यतिप्रीतिमान्नरः । तीर्थजन्यं फलं तस्य भवतीति सुनिश्चितम्

ਜੋ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਪਾਵਨ ਮੁਖ (ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਜਿਹਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 9

यत्र त्रयं सदा तिष्ठेदेतच्छुभतरं द्विजा । तस्य दर्शनमात्रेण वेणीस्नानफलंलभेत्

ਹੇ ਦਵਿਜੋ! ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤ੍ਰੈ ਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਣੀ-ਸਨਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 10

शिवनामविभूतिश्च तथा रुद्रा क्ष एव च । एतत्त्रयं महापुण्यं त्रिवेणीसदृशं स्मृतम्

ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ, ਵਿਭੂਤੀ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਖਸ਼—ਇਹ ਤ੍ਰੈ ਮਹਾ-ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 11

एतत्त्रयं शरीरे च यस्य तिष्ठति नित्यशः । तस्यैव दर्शनं लोके दुर्लभं पापहारकम्

ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤ੍ਰੈ ਨਿੱਤ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੁਲਭ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 12

तद्दर्शनं यथा वेणी नोभयोरंतरं मनाक् । एवं योनविजानाति सपापिष्ठो न संशयः

ਜਿਵੇਂ ਵੇਣੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਤੰਤੂਆਂ ਵਿਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਫ਼ਾਸਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਅਤਿ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ—ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ—ਕੇਵਲ ਯੋਨੀ (ਕਾਮ-ਵਿਸ਼ਾ) ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਭੇਦ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ।

Verse 13

विभूतिर्यस्य नो भाले नांगे रुद्रा क्षधारणम् । नास्ये शिवमयी वाणी तं त्यजेदधमं यथा

ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਵਿਭੂਤੀ ਨਹੀਂ, ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਖ਼ਸ਼ ਧਾਰਣ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਮਈ ਬਾਣੀ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਅਧਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 14

शैवं नाम यथा गंगा विभूतिर्यमुना मता । रुद्रा क्षं विधिना प्रोक्ता सर्वपापाविनाशिनी

ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੈਵ ਨਾਮ ਗੰਗਾ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਵਿਭੂਤੀ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਰੁਦ੍ਰਾਖ਼ਸ਼ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 15

शरीरे च त्रयं यस्य तत्फलं चैकतः स्थितम् । एकतो वेणिकायाश्च स्नानजंतुफलं बुधैः

ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ੈਵ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤ੍ਰਯ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਇਕੋ ਫਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ-ਸ਼ੌਚ ਆਦਿ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਵੀ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਇਕੀਕ੍ਰਿਤ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।

Verse 16

तदेवं तुलितं पूर्वं ब्रह्मणाहितकारिणा । समानं चैव तज्जातं तस्माद्धार्यं सदा बुधैः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋਕ-ਹਿਤਕਾਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ ਪਰਖਿਆ; ਅਤੇ ਇਹ ਸਮਾਨ (ਫਲਦਾਇਕ) ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਲਈ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 17

तद्दिनं हि समारभ्य ब्रह्मविष्ण्वादिभिः सरैः । धार्यते त्रितयं तच्च दर्शनात्पापहारकम्

ਉਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਦਿ ਦੇਵਗਣ ਇਹ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਸ਼ੈਵ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਪਾਪ-ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ।

Verse 18

ऋष्य ऊचुः । ईदृशं हि फलं प्रोक्तं नामादित्रितयोद्भवम् । तन्माहात्म्यं विशेषेण वक्तुमर्हसि सुव्रत

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਤ੍ਰਿਯੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਐਸਾ ਫਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਵਰਣਨ ਕਰੋ।

Verse 19

सूत उवाच । ऋषयो हि महाप्राज्ञाः सच्छैवा ज्ञानिनां वराः । तन्माहात्म्यं हि सद्भक्त्या शृणुतादरतो द्विजाः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾ-ਪ੍ਰਾਜ्ञ, ਸੱਚੇ ਸ਼ੈਵ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਸੱਚੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ (ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ।

Verse 20

सुगूढमपि शास्त्रेषु पुराणेषु श्रुतिष्वपि । भवत्स्नेहान्मया विप्राः प्रकाशः क्रियतेऽधुना

ਇਹ ਤੱਤ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਬਹੁਤ ਗੂੜ੍ਹਾ ਹੈ; ਪਰ ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 21

कस्तत्त्रितयमाहात्म्यं संजानाति द्विजोत्तमाः । महेश्वरं विना सर्वं ब्रह्माण्डे सदसत्परम्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮੋ, ਉਸ ਤ੍ਰਿਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਕੌਣ ਜਾਣ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸਤ-ਅਸਤ ਦੀ ਪਰਮ ਲੀਲਾ ਹੀ ਹੈ—ਆਧਾਰਿਤ, ਅੰਤਿਮ ਨਹੀਂ।

Verse 22

वच्म्यहं नाम माहात्म्यं यथाभक्ति समासतः । शृणुत प्रीतितो विप्राः सर्वपापहरं परम्

ਹੁਣ ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਰਿਸ਼ਿਓ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਸੁਣੋ—ਇਹ ਪਰਮ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਭ ਪਾਪ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 23

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां साध्यसाधनखंडेशिवनममाहात्म्यवर्णनोनामत्रयोविंशोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਸਾਧ੍ਯਸਾਧਨ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ “ਸ਼ਿਵ ਨਾਮ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤੇਈਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 24

पापमूलानि दुःखानि विविधान्यपि शौनक । शिवनामैकनश्यानि नान्यनश्यानि सर्वथा

ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ! ਪਾਪ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਅਨੇਕਾਂ ਦੁੱਖ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਉਪਾਏ ਨਾਲ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦੇ।

Verse 25

स वैदिकः स पुण्यात्मा स धन्यस्स बुधो मतः । शिवनामजपासक्तो यो नित्यं भुवि मानव

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿੱਤ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਵੈਦਿਕ, ਉਹੀ ਪੁੰਨਿਆਤਮਾ, ਉਹੀ ਧੰਨ ਅਤੇ ਉਹੀ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 26

भवंति विविधा धर्मास्तेषां सद्यः फलोन्मुखाः । येषां भवति विश्वासः शिवनामजपे मुने

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਜਪ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਵੱਲ ਉन्मੁਖ ਹੋ ਕੇ ਜਲਦੀ ਫਲ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।

Verse 27

पातकानि विनश्यंति यावंति शिवनामतः । भुवि तावंति पापानि क्रियंते न नरैर्मुने

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਿੰਨੇ ਪਾਤਕ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜਿੰਨੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 28

ब्रह्महत्यादिपापानां राशीनप्रमितान्मुने । शिवनाम द्रुतं प्रोक्तं नाशयत्यखिलान्नरैः

ਹੇ ਮੁਨੀ! ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਆਦਿ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਅਪਾਰ ਢੇਰ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਮਾਤਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 29

शिवनामतरीं प्राप्य संसाराब्धिं तरंति ये । संसारमूलपापानि तानि नश्यंत्यसंशयम्

ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਦੀ ਤਰਣੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਉਸ ਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਦੇ ਮੂਲ ਪਾਪ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 30

संसारमूलभूतानां पातकानां महामुने । शिवनामकुठारेण विनाशो जायते ध्रुवम्

ਹੇ ਮਹਾਮੁਨੀ! ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਬਣੇ ਪਾਤਕ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਕੁਹਾੜੇ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 31

शिवनामामृतं पेयं पापदावानलार्दितैः । पापदावाग्नितप्तानां शांतिस्तेन विना न हि

ਪਾਪ-ਰੂਪੀ ਦਾਵਾਨਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪਾਪ ਦੀ ਉਸ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ।

Verse 32

शिवेति नामपीयूषवर्षधारापरिप्लुताः । संसारदवमध्येपि न शोचंति कदाचन

ਜੋ ‘ਸ਼ਿਵ’ ਨਾਮ-ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਖਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ-ਰੂਪੀ ਦਾਵਾਨਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀ ਕਦੇ ਸੋਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

Verse 33

शिवनाम्नि महद्भक्तिर्जाता येषां महात्मनाम् । तद्विधानां तु सहसा मुक्तिर्भवति सर्वथा

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਲਈ ਮਹਾਨ ਭਗਤੀ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਧਾਨ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 34

अनेकजन्मभिर्येन तपस्तप्तं मुनीश्वर । शिवनाम्नि भवेद्भक्तिः सर्वपापापहारिणी

ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ! ਜਿਸ ਨੇ ਅਨੇਕ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਗਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 35

यस्या साधारणं शंभुनाम्नि भक्तिरखंडिता । तस्यैव मोक्षः सुलभो नान्यस्येति मतिर्मम

ਮੇਰੀ ਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੰਭੂ-ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਸਧਾਰਣ ਤੌਰ ਤੇ ਵੀ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਟਿਕੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸੇ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਸੌਖੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ।

Verse 36

कृत्वाप्यनेकपापानि शिवनामजपादरः । सर्वपापविनिर्मुक्तो भवत्येव न संशयः

ਭਾਵੇਂ ਅਨੇਕ ਪਾਪ ਕੀਤੇ ਹੋਣ, ਪਰ ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵਨਾਮ-ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 37

भवंति भस्मसाद्वृक्षा दवदग्धा यथा वने । तथा तावंति दग्धानि पापानि शिवनामतः

ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਵਾਨਲ ਨਾਲ ਸੜੇ ਦਰੱਖ਼ਤ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਦੀ ਮਾਤ੍ਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੂਲ ਸਮੇਤ ਸੜ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 38

यो नित्यं भस्मपूतांगः शिवनामजपादरः । संतरत्येव संसारं सघोरमपि शौनक

ਹੇ ਸ਼ੌਨਕ, ਜੋ ਨਿੱਤ ਭਸਮ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਜਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 39

ब्रह्मस्वहरणं कृत्वा हत्वापि ब्राह्मणान्बहून् । न लिप्यते नरः पापैः शिवनामजपादरः

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਚੁਰਾ ਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਜਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 40

विलोक्य वेदानखिलाञ्छिवनामजपः परम् । संसारतारणोपाय इति पूर्वैर्विनिश्चितः

ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਜਪ ਹੀ ਪਰਮ ਸਾਧਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦਾ ਉਪਾਅ ਹੈ।

Verse 41

किं बहूक्त्या मुनिश्रेष्ठाः श्लोकेनैकेन वच्म्यहम् । शिवनाम्नो महिमानं सर्वपापापहारिणम्

ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਬਹੁਤ ਬੋਲਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ? ਇੱਕ ਹੀ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਦੀ ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

Verse 42

पापानां हरणे शंभोर्नामः शक्तिर्हि पावनी । शक्नोति पातकं तावत्कर्तुं नापि नरः क्वचित्

ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਲਈ ਸ਼ੰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਪਾਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕਿਤੇ ਵੀ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਤਕ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ (ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮ) ਸ਼ੁੱਧ ਨਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।

Verse 43

शिवनामप्रभावेण लेभे सद्गतिमुत्तमाम् । इन्द्र द्युम्ननृपः पूर्वं महापापः पुरामुने

ਹੇ ਮੁਨੀ! ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਪਾਪ ਦੇ ਭਾਰ ਹੇਠ ਸੀ, ਉਹ ਇੰਦ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਰਾਜਾ ਪਰਮ ਉੱਤਮ ਸਦਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 44

तथा काचिद्द्विजायोषा सौ मुने बहुपापिनी । शिवनामप्रभावेण लेभे सद्गतिमुत्तमाम्

ਹੇ ਮੁਨੀ! ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਹੁਤ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਸਤਰੀ ਵੀ ਸ਼ਿਵ-ਨਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪਰਮ ਉੱਤਮ ਸਦਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ।

Verse 45

इत्युक्तं वो द्विजश्रेष्ठा नाममाहात्म्यमुत्तमम् । शृणुध्वं भस्ममाहात्म्यं सर्वपावनपावनम्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾਮ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦਾ ਪਰਮ ਉੱਤਮ ਵਰਣਨ ਕਿਹਾ; ਹੁਣ ਭਸਮ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।