साधुवेषद्विजाह्वयावतारकथनम् | Account of the ‘Sādhu-veṣa’ Brahmin-Named Incarnation (Prelude)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ शिवस्य परमात्मनः । अवतारं शृणु विभोस्साधुवेषद्विजाह्वयम्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸਰਵਜ੍ਞ ਸਨਤਕੁਮਾਰ! ਹੇ ਵਿਭੋ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਸ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਸਾਧੂ-ਵੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।

Verse 2

मेनाहिमालयोर्भक्तिं शिवे ज्ञात्वा महोत्तमाम् । चिन्तामापुस्तुरास्सर्वे मन्त्रयामासुरादरात्

ਮੇਨਾ ਅਤੇ ਹਿਮਾਲੇ ਦੀ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹਾਨ ਭਗਤੀ ਜਾਣ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 3

एकान्तभक्त्या शैलश्चेत्कन्यां दास्यति शम्भवे । ध्रुवं निर्वाणतां सद्यः सम्प्राप्स्यति शिवस्य वै

ਜੇ ਸ਼ੈਲ (ਹਿਮਾਲੇ) ਇਕਾਗ੍ਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਨਿਰਵਾਣ ਦੀ ਅਵਸਥਾ—ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਮੁਕਤਿਦਾਇਕ ਕਿਰਪਾ—ਪਾ ਲਵੇਗਾ।

Verse 4

अनन्तरत्नाधारोऽसौ चेत्प्रयास्यति मोक्षताम् । रत्नगर्भाभिधा भूमिर्मिथ्यैव भविता ध्रुवम्

ਜੇ ਅਨੰਤ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਉਹ (ਪਹਾੜ) ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ‘ਰਤਨਗਰਭਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਹ ਧਰਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਿਰਫ਼ ਝੂਠਾ ਨਾਮ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ।

Verse 5

अस्थिरत्वम्परित्यज्य दिव्यरूपं विधाय सः । कन्यां शूलभृते दत्त्वा शिवालोकं गमिष्यति

ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤਿਆਗ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰੇਗਾ; ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕਨਿਆ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ।

Verse 6

महादेवस्य सारूप्यं प्राप्य शम्भोरनुग्रहात् । तत्र भुक्त्वा महाभोगांस्ततो मोक्षमवाप्स्यति

ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਸਾਰੂਪ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੋਖਸ਼ ਨੂੰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

इत्यालोच्य सुरास्सर्वे जग्मुर्गुरुगृहं मुने । चक्रुर्निवेदनं गत्वा गुरवे स्वार्थसाधकाः

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਗੁਰੂ ਦੇ ਘਰ ਗਏ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ।

Verse 8

देवा ऊचुः । गुरो हिमालयगृहं गच्छास्मत्कार्य्यसिद्धये । कृत्वा निंदां महेशस्य गिरिभक्तिं निवारय

ਦੇਵ ਬੋਲੇ— ਹੇ ਗੁਰੂ, ਸਾਡੇ ਕੰਮ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਹਿਮਾਲਯ ਦੇ ਘਰ ਜਾਓ; ਮਹੇਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ (ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ) ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿਓ।

Verse 9

स्वश्रद्धया सुतां दत्त्वा शिवाय स गिरिर्गुरो । लभेत मुक्तिमत्रैव धरण्यां स हि तिष्ठतु

ਹੇ ਪੂਜਯ ਗੁਰੂ! ਉਹ ਗਿਰਿਰਾਜ ਹਿਮਾਲਯ ਆਪਣੀ ਅਟੁੱਟ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਓਥੇ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਅਡੋਲ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।

Verse 10

इति देववचः श्रुत्वा प्रोवाच च विचार्य्य तान्

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 11

गुरुरुवाच । कश्चिन्मध्ये च युष्माकं गच्छेच्छैलान्तिकं सुराः । सम्पादयेत्स्वाभिमतमहं तत्कर्तुमक्षमः

ਗੁਰੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਦੇਵੋ! ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਮਨਚਾਹਾ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਵੇ; ਮੈਂ ਉਹ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

Verse 12

अथवा गच्छत सुरा ब्रह्मलोकं सवासवाः । तस्मै वृत्तं कथय स्वं स वः कार्यं करिष्यति

ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੋ! ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਓ; ਜੋ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ ਹੈ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰੋ—ਉਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਕਰ ਦੇਣਗੇ।

Verse 13

नन्दीश्वर उवाच । तच्छ्रुत्वा ते समालोच्य जग्मुर्विधिसभां सुराः । सर्वं निवेदयामासुस्तद्वृत्तं पुरतो विधेः

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਵਿਧਾਤਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਗਏ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਾਰਾ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ।

Verse 14

अवोचत्तान्विधिः श्रुत्वा तद्वचः सुविचिंत्य वै । नाहं करिष्ये तन्निंदां दुःखदां कहरां सदा

ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਧਿ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ—“ਜੋ ਨਿੰਦਾ ਸਦਾ ਦੁੱਖਦਾਇਕ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।”

Verse 15

सुरा गच्छत कैलासं संतोषयत शङ्करम् । प्रस्थापयत तं देवं हिमालयगृहं प्रति

“ਹੇ ਦੇਵੋ, ਕੈਲਾਸ ਨੂੰ ਜਾਓ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਹਿਮਾਲਯ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਕਰਵਾਓ।”

Verse 16

स गच्छेदथ शैलेशमात्मनिन्दां करोतु वै । परनिन्दा विनाशाय स्वनिन्दा यशसे मता

ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ (ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ) ਕੋਲ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰੇ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਨਿੰਦਾ ਸੱਚੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 17

नन्दीश्वर उवाच । ततस्ते प्रययुः शीघ्रं कैलासं निखिलास्सुराः । सुप्रणम्य शिवं भक्त्या तद्द्रुतं निखिला जगुः

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤੁਰੰਤ ਕੈਲਾਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਸਭ ਨੇ ਫੌਰਨ ਸਤੁਤੀ-ਗਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 18

तच्छ्रुत्वा देववचनं स्वीचकार महेश्वरः । देवान्सुयापयामास तानाश्वास्य विहस्य सः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਰਜ਼ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 19

ततः स भगवाञ्छम्भुर्महेशो भक्तवत्सलः । गन्तुमैच्छच्छैलमूलं मायेशो न विकारवान्

ਫਿਰ ਭਕਤ-ਵਤਸਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਭੂ—ਮਹੇਸ਼—ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਮਾਇਆ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਵਿਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਹਨ।

Verse 20

दण्डी छत्री दिब्यवासा बिभ्रत्तिलकमुज्ज्वलम् । करे स्फटिकमालां च शालग्रामं गले दधत्

ਉਹ ਦੰਡ ਅਤੇ ਛਤਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਉਜਲਾ ਤਿਲਕ ਨਾਲ ਲਲਾਟ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਦਾ ਸੰਨਿਆਸੀ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸਫਟਿਕ ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸਾਕਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ।

Verse 21

जपन्नाम हरेर्भक्त्या साधुवेषधरो द्विजः । हिमाचलं जगामाशु बन्धुवर्गेस्समन्वितम्

ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਸਾਧੂ-ਵੇਸ਼ ਧਾਰ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰਿ-ਨਾਮ ਜਪਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਬੰਧੂ-ਵਰਗ ਸਮੇਤ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਹਿਮਾਚਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 22

तं च दृष्ट्वा समुत्तस्थौ सगणोऽपि हिमालयः । ननाम दण्डवद्भूमौ साष्टाङ्गं विधिपूर्वकम्

ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਿਮਾਲਯ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੰਡਵਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਠਾਂ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।

Verse 23

ततः पप्रच्छ शैलेशस्तं द्विजं को भवानिति । उवाच शीघ्रं विप्रेन्द्रस्स योग्यद्रिम्महादरात्

ਤਦ ਸ਼ੈਲੇਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ—“ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ?” ਤਦ ਵਿਵੇਕਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 24

साधुद्विज उवाच । साधु द्विजाह्वः शैलाहं वैष्णवः परमार्थदृक् । परोपकारी सर्वज्ञः सर्वगामी गुरोर्बलात्

ਸਾਧੁਦਵਿਜ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੈਂ ‘ਸਾਧੁ’ ਨਾਮ ਦਾ ਪਹਾੜ ਹਾਂ ਅਤੇ ‘ਦਵਿਜਾਹਵ’ ਵੀ ਕਹਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਰਥ ਦਾ ਦਰਸ਼ੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਪਰਉਪਕਾਰੀ, ਸਰਵਜ੍ਞ ਅਤੇ ਸਰਬਤ੍ਰ ਗਮਨ-ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ—ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।

Verse 25

मया ज्ञातं स्वविज्ञानात्स्वस्थाने शैलसत्तम । तच्छृणु प्रीतितो वच्मि हित्वा दम्भन्तवांतिकम्

ਹੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਸੁਣ—ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੰਭ ਤੇ ਦਿਖਾਵਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 26

शङ्कराय सुतान्दातुन्त्वमिच्छसि निजोद्भवाम् । इमाम्पद्मासमां रम्यामज्ञातकुलशीलिने

ਤੂੰ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ—ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਪਦਮਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਵਰਗੀ—ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਕੁਲ ਤੇ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਅਣਜਾਣ ਹੈ।

Verse 27

इयं मतिस्ते शैलेन्द्र न युक्ता मङ्गलप्रदा । निबोध ज्ञानिनां श्रेष्ठ नारायणकुलोद्भव

ਹੇ ਸ਼ੈਲੇੰਦਰ! ਤੇਰੀ ਇਹ ਮਤਿ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਮੰਗਲਦਾਇਕ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਨਾਰਾਇਣ-ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਇਹ ਗੱਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲੈ।

Verse 28

पश्य शैलाधिपत्वं च न तस्यैकोऽस्ति बान्धवः । बान्धवान्स्वान्प्रयत्नेन पृच्छ मेनां च स्वप्रियाम्

ਵੇਖੋ, ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਸਗਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਯਤਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਗੇ-ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਮੇਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛੋ।

Verse 29

सर्वान्संपृच्छ यत्नेन मेनादीन्पा र्वती विना । रोगिणे नौषधं शैल कुपथ्यं रोचते सदा

ਹੇ ਸ਼ੈਲਰਾਜ ਹਿਮਾਲਿਆ! ਮੇਨਾ ਆਦਿ ਸਭਨਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪੁੱਛ, ਪਰ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਵਿਚ ਨਾ ਲਿਆ। ਰੋਗੀ ਨੂੰ ਦਵਾਈ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦੀ; ਕੂਪਥ੍ਯ ਹੀ ਸਦਾ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

Verse 30

न ते पात्रानुरूपश्च पार्वतीदानकर्म्मणि । महाजनः स्मेरमुखः श्रुति मात्राद्भविष्यति

ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਕੋਈ ਪਾਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਲੋਕ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Verse 31

निराश्रयस्सदासङ्गो विरूपो निगुर्णोऽव्ययः । स्मशानवासी विकटो व्यालग्राही दिगम्बरः

ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯ, ਸਦਾ ਅਸੰਗ, ਰੂਪਾਤੀਤ, ਨਿਰਗੁਣ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਵਾਸੀ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਦਿਗੰਬਰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।

Verse 32

विभूतिभूषणो व्यालवरावेष्टितमस्तकः । सर्वाश्रमपरिभ्रष्टस्त्वविज्ञातगतिस्सदा

ਵਿਭੂਤੀ ਨੂੰ ਭੂਸ਼ਣ ਬਣਾਈ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੱਪ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਉਹ ਸਭ ਆਸ਼ਰਮ-ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸੀ—ਸਦਾ ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਅਣਜਾਣ ਰਹਿੰਦੀ।

Verse 33

ब्रह्मोवाच । इत्याद्युक्त्वा वचस्तथ्यं शिवनिन्दापरं स हि । जगाम स्वालयं शीघ्रन्नाना लीलाकरः शिवः

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਬਚਨ—ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਨਿੰਦਾ ਵੱਲ ਹੀ ਸਨ—ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਨਾ ਲੀਲਾਵਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਰਚੀ।

Verse 34

तच्छ्रुत्वा विप्रवचनमभूताञ्च तनू तयोः । विपरीतानर्थपरे किं करिष्यावहे ध्रुवम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ। ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ—“ਜਦੋਂ ਅਰਥ ਹੀ ਉਲਟਾ ਤੇ ਅਨਰਥਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?”

Verse 35

ततो रुद्रो महोतिं च कृत्वा भक्तमुदावहाम् । विवाहयित्वा गिरिजां देवकार्य्यं चकार सः

ਫਿਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਦਾ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਗਿਰਿਜਾ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।

Verse 36

इति प्रोक्तस्तु ते तात साधुवेषो द्विजाह्वयः । शिवावतारो हि मया देवकार्य्यकरः प्रभो

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ‘ਦ੍ਵਿਜਾਹ੍ਵਯ’ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜੋ ਸਾਧੂ ਦੇ ਵੇਸ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ-ਅਵਤਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 37

इदमाख्यानमनघं स्वर्ग्यमायुष्यमुत्तमम् । यः पठेच्छृणुयाद्वापि स सुखी गतिमाप्नुयात्

ਇਹ ਨਿਰਮਲ ਆਖਿਆਨ ਸਵਰਗ-ਦਾਤਾ, ਆਯੁ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਸੁਣੇ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਮਈ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।