Jaṭilāvatāra-Parīkṣā: Pārvatyāḥ Tapasāṃ Parīkṣaṇam (The Jaṭilā Episode and the Testing of Pārvatī’s Austerity)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । सनत्कुमार सुप्रीत्या शिवस्य परमात्मनः । अवतारं शृणु विभोर्जटिलाह्वं सुपावनम्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸਨਤਕੁਮਾਰ! ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਪ੍ਰਤੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਵਿਭੋ, ‘ਜਟਿਲ’ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਪਰਮ ਪਾਵਨ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਸੁਣੋ।

Verse 2

नवे वयसि सद्भोगसाधने सुखकारणे । महोपचारसद्भोगैर्वृथैव त्वं तपस्यसि

ਜਵਾਨੀ ਦੀ ਤਾਜ਼ਗੀ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਉੱਤਮ ਭੋਗ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਾਧਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਵੀ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਉਪਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਭੋਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।

Verse 4

सा गत्वा गहनेऽरण्ये तेपे सुवि मलं तपः । शंकरम्पतिमिच्छन्ती सखीभ्यां संयुता शिवा । तत्तपःसुपरीक्षार्थं सप्तर्षीन्प्रैषयच्छिवः । तपःस्थानं तु पार्वत्या नानालीलाविशारदः

ਉਹ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਈ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਤਿ ਨਿਰਮਲ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਦੋ ਸਖੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਸ਼ੁਭਾ ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਰਖ ਲਈ, ਅਨੇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਲੀਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਤਪ-ਸਥਾਨ ਵੱਲ ਸਪਤ੍ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ।

Verse 5

ते गत्वा तत्र मुनयः परीक्षां चक्रुरादरात् । तस्याः सुयत्नतो नैव समर्था ह्यभवंश्च ते

ਉਹ ਮੁਨੀ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਪਰ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਅਸਲ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕੇ।

Verse 6

तत्रागत्य शिवं नत्वा वृत्तान्तं च निवेद्य तत् । तदाज्ञां समनुप्राप्य स्वर्लोकं जग्मुरादरात्

ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਂਤ ਸੁਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 7

गतेषु मुनिषु स्वस्थानं शंकरः स्वयम् । परीक्षितुं शिवावृत्तमैच्छत्सूतिकरः प्रभुः

ਜਦੋਂ ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਜਗਤ ਦਾ ਕਰਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਕਰ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਿਵ-ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਆਚਰਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।

Verse 8

सुप्रसन्नस्तपस्वीच्छाशमनादयमीश्वरः । ब्रह्मचर्य्यस्वरूपोऽभूत्तदाद्भुततरः प्रभुः

ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇਹ ਈਸ਼ਵਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਰ ਵੀ ਅਦਭੁਤ ਲੱਗੇ।

Verse 9

अतीव स्थविरो विप्रदेहधारी स्वतेजसा । प्रज्वलन्मनसा हृष्टो दण्डी छत्री महोज्जलः

ਉਹ ਅਤਿ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਦੇਹ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਵਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਜ੍ਵਲੰਤ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਦੰਡ ਅਤੇ ਛਤਰ ਧਾਰ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਜਲ ਸਨ।

Verse 10

धृत्वैवं जटिलं रूपं जगाम गिरिजावनम् । अतिप्रीतियुतः शम्भुश्शङ्करो भक्तवत्सलः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਟਾਧਾਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਭਕਤਵਤਸਲ ਸ਼ੰਭੂ-ਸ਼ੰਕਰ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇ ਵਨ ਨੂੰ ਗਏ।

Verse 11

तत्रापश्यस्त्थितान्देवीं सखीभिः परिवारिताम् । वेदिकोपरि शुद्धान्तां शिवामिव विधोः कलाम्

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਖੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ—ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਖੜੀ, ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ—ਮਾਨੋ ਆਪ ਸ਼ਿਵਾ ਹੋਵੇ, ਮਾਨੋ ਚੰਦ ਦੀ ਨਿਰਮਲ ਕਲਾ।

Verse 12

शंभुर्निरीक्ष्य तान्देवीं ब्रह्मचारिस्वरूपवान् । उपकण्ठं ययौ प्रीत्या चोत्सुकी भक्तवत्सलः

ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਪ੍ਰੇਮ-ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਉਤਸੁਕ ਹਿਰਦੇ ਹੋ ਕੇ, ਭਗਤਵਤਸਲ ਪ੍ਰਭੂ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਿਆ।

Verse 13

आगतं सा तदा दृष्ट्वा ब्राह्मणं तेजसाद्भुतम् । अंगेषु लोमशं शान्तं दण्डचर्मसमन्वितम्

ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖਿਆ—ਅਦਭੁਤ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਲੋਮਸ਼ ਸਨ, ਸੁਭਾਉ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਦੰਡ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

Verse 14

ब्रह्मचर्य्यधरं वृद्धं जटिलं सकमण्डलुम् । अपूजयत्परप्रीत्या सर्वपूजोपहारकैः

ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਸ ਬੁੱਢੇ ਤਪਸਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਧਾਰੀ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਕਮੰਡਲੂ ਵਾਲੇ—ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਪਹਾਰ ਭੇਟ ਕੀਤੇ।

Verse 15

ततस्ता पार्वतीदेवी पूजितं परया मुदा । कुशलं पर्यपृच्छत्तं ब्रह्मचारिणमादरात्

ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੋਂ ਕੁਸ਼ਲ-ਖੈਰ ਪੁੱਛੀ।

Verse 16

ब्रह्मचारिस्वरूपेण कस्त्वं हि कुत आगतः । इद्ं वनं भासयसि वद वेदविदां वर

ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਅਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ—ਹੇ ਵੇਦ-ਵਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੱਸ।

Verse 17

नन्दीश्वर उवाच । इति पृष्टस्तु पार्वत्या ब्रह्मचारी स वै द्विजः । प्रत्युवाच द्रुतम्प्रीत्या शिवाभावपरीक्षया

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਇਉਂ ਪੁੱਛਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਜੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਵਿਜ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸੀ, ਸ਼ਿਵ-ਭਾਵ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲੱਗਾ।

Verse 18

ब्रह्मचार्य्युवाच । अहमिच्छाभिगामी च ब्रह्मचारी द्विजोस्मि वै । तपस्वी सुखदोऽन्येषामुपकारी न संशयः

ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਵਿਜ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤਪਸਵੀ, ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰੀ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 19

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा ब्रह्मचारी स शंकरो भक्तवत्सलः । तस्थिवानुपकण्ठं स गोपायन्रूपमात्मनः

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਭਕਤਵਤਸਲ ਸ਼ੰਕਰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਾਰੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 20

ब्रह्मचार्य्युवाच । किम्ब्रवीमि महादेवि कथनीयन्न विद्यते । महानर्थकरं वृत्तं दृश्यते विकृतं महत्

ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਬੋਲਿਆ—ਹੇ ਮਹਾਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਕੀ ਆਖਾਂ? ਇੱਥੇ ਕਹਿਣ ਯੋਗ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਮਹਾਂ ਅਨਰਥ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਘਟਨਾ-ਕ੍ਰਮ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Verse 22

का त्वं कस्यासि तनया किमर्थं विजने वने । तपश्चरसि दुर्धर्षं मुनिभिः प्रयतात्मभिः

ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ? ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ? ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਐਸਾ ਦੁੱਧਰਸ਼ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਜੋ ਸੰਯਮੀ ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ?

Verse 23

नन्दीश्वर उवाच । इति तद्वचनं श्रुत्वा प्रहस्य परमेश्वरी । उवाच वचनं प्रीत्या ब्रह्मचारिणमुत्तमम्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਮੁਸਕੁਰਾਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 24

पार्वत्युवाच । शृणु विप्र ब्रह्मचारिन्मदवृत्तमखिलं मुने । जन्म मे भारते वर्षे साम्प्रतं हिमवद्गृहे

ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਮੁਨੀ, ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਂਤ ਸੁਣੋ। ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਹਿਮਵਾਨ ਦੇ ਘਰ ਵੱਸਦੀ ਹਾਂ।

Verse 25

पूर्वं दक्षगृहे जन्म सती शङ्करकामिनी । योगेन त्यक्तदेहाहं तातेन पतिनिन्दिना

ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਸਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਪਤੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਯੋਗ-ਬਲ ਨਾਲ ਉਹ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

Verse 26

अत्र जन्मनि संप्राप्य सुपुण्येन शिवो द्विज । मां त्यक्त्वा भस्मसात्कृत्वा मन्मथं स जगाम ह

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਇਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਂ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਮਨਮਥ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 27

प्रयाते शङ्करे तापाद्व्रीडिताहं पितुर्गृहात् । आगच्छमत्र तपसे गुरुवाक्येन संयता

ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਅਤੇ ਲਾਜ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਪਈ। ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਯਮ ਧਾਰ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹਾਂ।

Verse 28

मनसा वचसा साक्षात्कर्मणा पतिभावतः । सत्यम्ब्रवीमि नोऽसत्यं संवृतः शङ्करो मया

ਮਨ ਨਾਲ, ਬਾਣੀ ਨਾਲ, ਸਿੱਧੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਤੀ-ਭਾਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ—ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ, ਝੂਠ ਨਹੀਂ: ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਮੇਟ ਲਿਆ ਹੈ।

Verse 29

जानामि दुर्लभं वस्तु कथम्प्राप्यं मया भवेत् । तथापि मनसौत्सुक्यात्तप्यते मे तपोऽधुना

ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ/ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇਗੀ? ਫਿਰ ਵੀ ਮਨ ਦੀ ਤੜਪ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਤਪ ਅਜੇ ਵੀ ਅੰਦਰੋਂ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Verse 30

हित्वेन्द्रप्रमुखान्देवान्विष्णुम्ब्रह्माणमप्यहम् । पतिम्पिनाकपाणिं वै प्राप्तुमिच्छामि सत्यतः

ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਪਤੀ—ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ—ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ/ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।

Verse 31

नन्दीश्वर उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा पार्वत्या हि सुनिश्चितम् । मुने स जटिलो रुद्रो विहसन्वाक्यमब्रवीत्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਮੁਨੀ! ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲ ਪਏ।

Verse 32

जटिल उवाच । हिमाचलसुते देवि का बुद्धिः स्वीकृता त्वया । रुद्रार्थं विबुधान्हित्वा करोषि विपुलन्तपः

ਜਟਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਸੰਕਲਪ ਧਾਰਿਆ ਹੈ? ਰੁਦ੍ਰ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਅਤਿ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ।

Verse 33

जानाम्यहं च तं रुद्रं शृणु त्वम्प्रवदामि ते । वृषध्वजस्स रुद्रो हि विकृतात्मा जटाधरः

ਮੈਂ ਉਸ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਰੁਦ੍ਰ ਹੀ ਹੈ—ਅਦਭੁਤ, ਅਤੀਤ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲਾ—ਅਤੇ ਜਟਾਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।

Verse 34

एकाकी च सदा नित्यं विरागी च विशेषतः । तस्मात्त्वं तेन रुद्रेण मनो योक्तुं न चार्हसि

ਉਹ ਸਦਾ ਇਕਾਂਤਵਾਸੀ, ਨਿੱਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਰਮ ਵਿਰਾਗੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰੀ ਆਸਕਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮਨ ਜੋੜਨਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

Verse 35

सर्वं विरुद्धं रूपादि तव देवि हरस्य च । मह्यं न रोचते ह्येतद्यदीच्छसि तथा कुरु

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਰੂਪ ਆਦਿ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਹਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਰੋਧ ਤੇ ਬੇਮਿਲਾਪ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭਾਉਂਦਾ; ਫਿਰ ਵੀ ਜੇ ਤੂੰ ਇਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰ।

Verse 36

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा च पुना रुद्रो ब्रह्मचारिस्वरूपवान् । निनिन्द बहुधात्मानं तदग्रे तां परीक्षितुम्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਉਸਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਲਈ।

Verse 37

तच्छ्रुत्वा पार्वती देवी विप्रवाक्यं दुरासदम् । प्रत्युवाच महाक्रुद्धा शिवनिन्दापरं च तम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਉਹ ਕਠੋਰ ਤੇ ਅਸਹਿਣਯ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵੀ ਪਾਰਵਤੀ ਮਹਾ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਨਿੰਦਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 38

एतावद्धि मया ज्ञातं कश्चिद्धन्यो भविष्यति । परन्तु सकलं ज्ञातमवध्यो दृश्यतेऽधुना

ਇਤਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਜਾਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਕੋਈ ਧੰਨ ਪੁਰਖ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉੱਠੇਗਾ; ਪਰ ਹੁਣ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰਾ ਤੱਤ ਸਮਝ ਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਅਵਧ੍ਯ ਵੀ ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।

Verse 39

ब्रह्मचारिस्वरूपेण कश्चित्त्वं धूर्त आगतः । शिवनिन्दा कृता मूढ त्वया मन्युरभून्मम

ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਇਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ। ਹੇ ਮੂਰਖ! ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ; ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਠਿਆ ਹੈ।

Verse 40

शिवं त्वं च न जानासि शिवात्त्वं हि बहिर्मुखः । त्वत्पूजा च कृता यन्मे तस्मात्तापयुताऽभवम्

ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਸੱਚੇ ਤੌਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਮੁਖ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਉਸ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਤਪ-ਯੁਕਤ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਈ।

Verse 41

शिवनिन्दां करोतीह तत्त्वमज्ञाय यः पुमान् । आजन्मसंचितं पुण्यं तस्य भस्मीभवत्युत

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣ ਕੇ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਭਸਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 42

शिवविद्वेषिणं स्पृष्ट्वा प्रायश्चित्तं समाचरेत्

ਜੇ ਸ਼ਿਵ-ਦ್ವੇਸ਼ੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 43

रे रे दुष्ट त्वया प्रोक्तमहं जानामि शंकरम् । निश्चयेन न विज्ञातः शिव एव परः प्रभुः

ਓ ਦੁਰਾਚਾਰੀ! ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ—‘ਮੈਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।’ ਪਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਇਕਮਾਤ੍ਰ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।

Verse 44

यथा तथा भवेद्रुद्रो मायया बहुरूपवान् । ममाभीष्टप्रदोऽत्यन्तं निर्विकारः सताम्प्रियः

ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ‘ਇਹ’ ਜਾਂ ‘ਉਹ’ ਬਣ ਕੇ ਅਨੇਕਾਂ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਅਭੀਸ਼ਟ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਰਬਥਾ ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਜਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਹਨ।

Verse 45

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा तं शिवा देवी शिवतत्त्वं जगाद सा । यत्र ब्रह्मतया रुद्रः कथ्यते निर्गुणोऽव्ययः

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਤੱਤਵ ਸਮਝਾਇਆ—ਜਿੱਥੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ, ਨਿਰਗੁਣ ਅਤੇ ਅਵ੍ਯਯ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 46

तदाकर्ण्य वचो देव्या ब्रह्मचारी स वै द्विजः । पुनर्वचनमादातुं यावदेव प्रचक्रमे

ਦੇਵੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਵਿਜ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮੁੜ ਬੋਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਇਆ, ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

Verse 47

प्रोवाच गिरिजा तावत्स्वसखीं विजयान्द्रुतम् । शिवासक्तमनोवृत्तिः शिवनिन्दापराङ्मुखी

ਤਦ ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਸਖੀ ਵਿਜਯਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ—ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਿਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਸੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਤ ਸੀ।

Verse 48

गिरिजोवाच । वारणीयः प्रयत्नेन सख्ययं हि द्विजाधमः । पुनर्वक्तुमनाश्चायं शिवनिन्दां करिष्यति

ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇਸ ਅਧਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਰੋਕੋ; ਇਹ ਉਪਦ੍ਰਵ ਲਈ ਹੀ ਤਤਪਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੜ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਉਤਾਵਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇਗਾ।

Verse 49

न केवलं भवेत्पापं निन्दाकर्तुः शिवस्य हि । यो वै शृणोति तन्निन्दां पापभाक्स भवेदिह

ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹੀ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ; ਜੋ ਉਹ ਨਿੰਦਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਾਪ ਦਾ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 50

शिवनिन्दाकरो वध्यस्सर्वथा शिवकिंकरैः । ब्राह्मणश्चेत्स वै त्याज्यो गन्तव्यं तत्स्थलाद्द्रुतम्

ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਕਿੰਕਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੰਡਯੋਗ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਤਿਆਗਯ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 51

अयन्दुष्टः पुनर्निंदां करिष्यति शिवस्य हि । ब्राह्मणत्वादवध्यश्च त्याज्योऽदृश्यश्च सर्वथा

ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਮੁੜ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇਗਾ। ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਧਯ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਗੋ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।

Verse 53

नन्दीश्वर उवाच । इत्युक्त्वा चोमया यावत्पदमुत्क्षिप्यते मुने । असौ तावच्छिवः साक्षादाललम्बे पटं स्वयम्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਮਾ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਪੈਰ ਚੁੱਕਣਾ ਚਾਹਿਆ, ਓਸੇ ਪਲ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਪੜਾ ਫੜ ਲਿਆ।

Verse 54

कृत्वा स्वरूपं दिव्यं च शिवाध्यानं यथा तथा । दर्शयित्वा शिवायै तामुवाचावाङ्मुखी शिवः

ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਧੀ ਹੈ ਤਿਵੇਂ ਸ਼ਿਵ-ਧਿਆਨ ਦਾ ਢੰਗ ਦਿਖਾ ਕੇ, ਅੰਤਰਮੁਖ ਹੋ ਕੇ ਅਧੋਮੁਖ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੋਲੇ।

Verse 55

शिव उवाच । कुत्र त्वं यासि मां हित्वा न त्वन्त्याज्या मया शिवे । मया परीक्षितासि त्वं दृढभक्तासि मेऽनघे

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਸ਼ਿਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਨਿਰਪਾਪੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਪਰਖ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਭਗਤ ਹੈਂ।

Verse 56

ब्रह्मचारिस्वरूपेण भावमिच्छुस्त्वदीयकम् । तवोपकण्ठमागत्य प्रावोचं विविधं वचः

ਤੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ; ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਮੈਂ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 57

प्रसन्नोस्मि दृढं भक्त्या शिवे तव विशेषतः । चित्तेप्सितं वरं ब्रूहि नादेयं विद्यते तव

ਹੇ ਸ਼ਿਵੇ, ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਮਨ-ਚਾਹੇ ਵਰ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਦેય ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 58

अद्यप्रभृति ते दासस्तपोभिः प्रेमनिर्भरे । कृतोऽस्मि तव सौन्दर्य्यात्क्षण एको युगायते

ਅੱਜ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਤਪ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁੰਦਰਤਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਯੁਗ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

Verse 59

त्यज्यतां च त्वया लज्जा मम पत्नी सनातनी । एहि प्रिये त्वया साकं द्रुतं यामि स्वकं गिरिम्

ਹੇ ਮੇਰੀ ਸਨਾਤਨੀ ਪਤਨੀ! ਤੂੰ ਲਾਜ ਛੱਡ ਦੇ। ਆ ਪ੍ਰਿਏ; ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਪਹਾੜੀ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।

Verse 60

इत्युक्तवति देवेशे शिवाति मुदमाप सा । तपोदुःखन्तु यत्सर्वं तज्जहौ द्रुतमेव हि

ਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਇਉਂ ਕਹਿਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਉਸ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।

Verse 61

ततः प्रहृष्टा सा दृष्ट्वा दिव्यरूपं शिवस्य तत् । प्रत्युवाच प्रभुं प्रीत्या लज्जयाधो मुखी शिवा

ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ। ਪ੍ਰੇਮ-ਪ੍ਰੀਤੀ ਨਾਲ, ਪਰ ਲਾਜ਼ ਕਰਕੇ ਮੁਖ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 62

शिवोवाच । यदि प्रसन्नो देवेश करोषि च कृपां मयि । पतिर्मे भव देवेश इत्युक्तश्शिवया शिवः

ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼! ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਬਣੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।

Verse 63

गृहीत्वा विधिवत्पाणिं कैलासं स तया ययौ । पतिं तं गिरिजा प्राप्य देवकार्यं चकार सा

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਕੈਲਾਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗਿਰਿਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।

Verse 64

इति प्रोक्तस्तु ते तात ब्रह्मचारि स्वरूपकः । शिवावतारो हि मया शिवाभावपरीक्षकः

ਹੇ ਬੱਚੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰੂਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ-ਅਵਤਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚੇ ਸ਼ਿਵ-ਭਾਵ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 65

इदमाख्यानमनघं परमं व्याहृतं मया । य एतच्छृणुयात्प्रीत्या सुखी गतिमाप्नुयात्

ਇਹ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਪਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਆਖਿਆਨ ਮੈਂ ਉਚਾਰਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਗਤੀ (ਮੋਖ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 92

स्थलमेतद्द्रुतं हित्वा यास्यामोऽन्यत्र मा चिरम् । यथा संभाषणं न स्यादनेनाविदुषा पुनः

ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਬਿਨਾ ਦੇਰ ਕੀਤੇ ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਚੱਲੀਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਸ ਅਗਿਆਨੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇ।