शिवस्यार्द्धनारीनरावतारवर्णनम् (Description of Shiva’s Ardhanārī-nara Manifestation)

Verse 1

नन्दीश्वर उवाच । शृणु तात महाप्राज्ञ विधिकामप्रपूरकम् । अर्द्धनारीनराख्यं हि शिवरूपमनुत्तमम्

ਨੰਦੀਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਤਾਤ, ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ्ञ! ਸੁਣ; ਧਰਮ-ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ‘ਅਰਧਨਾਰੀ-ਨਰ’ ਨਾਮਕ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉਹ ਅਨੁੱਤਮ ਰੂਪ।

Verse 2

यदा सृष्टाः प्रजा सर्वाः न व्यवर्द्धंत वेधसा । तदा चिंताकुलोऽभूत्स तेन दुःखेन दुखितः

ਜਦੋਂ ਵੇਧਸ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੱਲੋਂ ਰਚੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਵਧੀਆਂ-ਫੁੱਲੀਆਂ ਨਹੀਂ, ਤਦ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ।

Verse 3

इति श्रीशिवमहापुराणे तृतीयायां रुद्रसंहितायां शिवस्यार्द्धनारीनरावतारवर्णनं नाम तृतीयोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ “ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਰਧਨਾਰੀ ਅਤੇ ਨਰ ਅਵਤਾਰ ਦਾ ਵਰਣਨ” ਨਾਮਕ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 4

नारीणां कुलमीशानान्निर्गतं न पुरा यतः । ततो मैथुनजां सृष्टिं कर्तुं शेके न पद्मभूः

ਕਿਉਂਕਿ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਈਸ਼ਾਨ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਤੋਂ ਨਾਰੀਕੁਲ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਪਦਮਭੂ (ਕਮਲਜ ਬ੍ਰਹਮਾ) ਮੈਥੁਨ-ਜਨਿਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰਥ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ।

Verse 5

प्रभावेण विना शंभोर्न जायेरन्निमाः प्रजाः । एवं संचिन्तयन्ब्रह्मा तपः कर्त्तुं प्रचक्रमे

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ—“ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ।” ਇਉਂ ਸੋਚ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਦਿਵ੍ਯ ਆਧਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਆਰੰਭ ਕੀਤੀ।

Verse 6

शिवया परया शक्त्या संयुक्तं परमेश्वरम् । संचिंत्य हृदये प्रीत्या तेपे स परमं तपः

ਪ੍ਰੇਮ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵਾ—ਪਰਾਸ਼ਕਤੀ—ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਰਮ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 7

तीव्रेण तपसा तस्य संयुक्तस्य स्वयंभुवः । अचिरेणैव कालेन तुतोष स शिवो द्रुतम्

ਉਸ ਦੀ ਤੀਬਰ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਸਵਯੰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਹਾਦੇਵ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 8

ततः पूर्णचिदीशस्य मूर्तिमाविश्य कामदाम् । अर्द्धनारीनरो भूत्वा ततो ब्रह्मान्तिकं हरः

ਫਿਰ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਪੂਰਨ-ਚਿੱਦਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਰਧਨਾਰੀ-ਨਰ ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਦ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਨਮੁਖ ਗਿਆ।

Verse 9

तं दृष्ट्वा शंकरं देवं शक्त्या प्ररमयान्वितम् । प्रणम्य दण्डवद्ब्रह्मा स तुष्टाव कृताञ्जलिः

ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੰਡਵਤ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 10

अथ देवो महादेवो वाचा मेघगभीरया । संभवाय सुसंप्रीतो विश्वकर्त्ता महेश्वरः

ਤਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵ-ਕਰਤਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਸੰਭਵ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।

Verse 11

ईश्वर उवाच । वत्सवत्स महाभाग मम पुत्र पितामह । ज्ञातवानस्मि सर्व तत्तत्त्वतस्ते मनोरथ

ਈਸ਼ਵਰ ਬੋਲੇ— ਹੇ ਵਤਸ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ! ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਨੋਰਥ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੱਤਵਤಃ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।

Verse 12

प्रजानामेव वृद्ध्यर्थं तपस्तप्तं त्वयाधुना । तपसा तेन तुष्टोऽस्मि ददामि च तवेप्सितम्

ਤੂੰ ਹੁਣ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਵਾਧੀ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੀ ਤਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਸ ਤਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਅਭੀਸ਼ਟ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ।

Verse 13

इत्युक्त्वा परमोदारं स्वभावमधुरं वचः । पृथक्चकार वपुषो भागाद्देवीं शिवां शिवः

ਇਹ ਪਰਮ ਉਦਾਰ ਤੇ ਸੁਭਾਵ ਤੋਂ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਹ ਦੇ ਇਕ ਅੰਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭਾ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਵੱਖ ਕਰ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

Verse 14

तां दृष्ट्वा परमां शक्तिं पृथग्भूतां शिवागताम् । प्रणिपत्य विनीतात्मा प्रार्थयामास तां विधिः

ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਉਸ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵਿਧਿ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਵਿਨੀਤ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅਰਦਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 15

ब्रह्मोवाच । देवदेवेन सृष्टोहमादौ त्वत्पतिना शिवे । प्रजाः सर्वा नियुक्ताश्च शंभुना परमात्मना

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸ਼ਿਵੇ! ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਪਰਮਾਤਮਾ, ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਰਚਿਆ। ਉਸੇ ਪਰਮ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ।

Verse 16

मनसा निर्मिताः सर्वे शिवे देवादयो मया । न वृद्धिमुपगच्छंति सृज्यमानाः पुनःपुनः

ਹੇ ਸ਼ਿਵੇ! ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਆਸਰੇ ਮੈਂ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਆਦਿ ਸਭ ਨੂੰ ਰਚਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਿਰਜੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਸੱਚੀ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।

Verse 17

मिथुनप्रभवामेव कृत्वा सृष्टिमतः परम् । संवर्द्धयितुमिच्छामि सर्वा एव मम प्रजाः

ਨਰ-ਨਾਰੀ ਦੇ ਜੋੜੇ ਵਾਲੀ ਉਤਪੱਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਪਰਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਚਲਾਕੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਭ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਕੇ ਵਾਧਾ ਤੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 18

न निर्गतं पुरा त्वत्तो नारीणां कुलमव्ययम् । तेन नारीकुलं श्रेष्ठं मम शक्तिर्न विद्यते

ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੀ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਕੁਲ-ਪਰੰਪਰਾ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲੀ। ਇਸ ਲਈ ਨਾਰੀ-ਕੁਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।

Verse 19

सर्वासामेव शक्तीनां त्वत्तः खलु समुद्भवः । तस्मात्त्वं परमां शक्तिं प्रार्थयाम्यखिलेश्वरीम्

ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤਿ-ਸਰੋਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੂੰ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ—ਅਖਿਲੇਸ਼ਵਰੀ ਪਰਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ—ਕਿਰਪਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 20

शिवे नारीकुलं स्रष्टुं शक्तिं देहि नमोऽस्तु ते । चराचरं जगद्विद्धि हेतोर्मातः शिवं प्रिये

ਹੇ ਸ਼ਿਵੇ! ਨਾਰੀਕੁਲ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਪਿਆਰੀ ਮਾਤਾ, ਜਾਣੋ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਚਰਾਚਰ ਜਗਤ ਕਾਰਣ-ਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੈ।

Verse 21

अन्यं त्वत्तः प्रार्थयामि वरं च वरदेश्वरि । देहि मे तं कृपां कृत्वा जगन्मातर्नमोऽस्तु ते

ਹੇ ਵਰਦਾਇਨੀ, ਵਰਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਹੀ ਹੋਰ ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ। ਜਗਤ-ਮਾਤਾ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

Verse 22

चराचरविवृद्ध्यर्थमीशेनैकेन सर्वगे । दक्षस्य मम पुत्रस्य पुत्री भव भवाम्बिके

ਹੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਭਵਾਂਬਿਕੇ! ਚਰਾਚਰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ, ਇਕੋ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਬਣ।

Verse 23

एवं संयाचिता देवी ब्रह्मणा परमेश्वरी । तथास्त्विति वचः प्रोच्य तच्छक्तिं विधये ददौ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਨੇ ‘ਤਥਾਸਤੁ’ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਧੀ ਦੇ ਸਿਧ ਹੋਣ ਲਈ ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੀ।

Verse 24

तस्माद्धि सा शिवा देवी शिवशक्तिर्जगन्मयी । शक्तिमेकां भ्रुवोर्मध्यात्ससर्जात्मसमप्रभाम्

ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸ਼ਿਵਾ ਦੇਵੀ—ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਕਤੀ, ਜਗਤ-ਵਿਆਪਕ—ਨੇ ਭੌਂਹਾਂ ਦੇ ਮੱਧ ਤੋਂ ਇਕੋ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਤਮ-ਤੇਜ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ।

Verse 25

तामाह प्रहसन्प्रेक्ष्य शक्तिं देववरो हरः । कृपासिन्धुर्महेशानो लीलाकारी भवाम्बिकाम्

ਉਸ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਰ ਬੋਲੇ। ਕਰੁਣਾ-ਸਾਗਰ ਮਹੇਸ਼ਾਨ, ਲੀਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਭਵਾਂਬਿਕਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 26

शिव उवाच । तपसाराधिता देवि ब्रह्मणा परमेष्ठिना । प्रसन्ना भव सुप्रीत्या कुरु तस्याखिलेप्सितम्

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤਪ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ।

Verse 27

तामाज्ञां परमेशस्य शिरसा प्रतिगृह्य सा । ब्रह्मणो वचनाद्देवी दक्षस्य दुहिताभवत्

ਪਰਮੇਸ਼ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ।

Verse 28

दत्त्वैवमतुलां शक्तिं ब्रह्मणो सा शिवा मुने । विवेश देहं शंभोर्हि शंभुश्चान्तर्दधे प्रभुः

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਅਤੁਲ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਸ਼ਿਵਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ; ਅਤੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਭੂ ਅੰਤर्धਾਨ ਹੋ ਗਏ।

Verse 29

तदाप्रभृति लोकेऽस्मिन्स्त्रिया भागः प्रकल्पितः । आनन्दं प्राप स विधिः सृष्टिर्जाता च मैथुनी

ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਭਾਗ (ਉਚਿਤ ਹੱਕ) ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਦ ਵਿਧਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਮੈਥੁਨੀ—ਨਾਰੀ-ਪੁਰਖ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ—ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਲੱਗੀ।

Verse 30

एतत्ते कथितं तात शिवरूपं महोत्तमम् । अर्द्धनारीनरार्द्धं हि महामंगलदं सताम्

ਹੇ ਤਾਤ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਉਹ ਪਰਮੋਤਮ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ—ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ, ਅੱਧਾ ਨਾਰੀ ਅੱਧਾ ਨਰ; ਇਹ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।

Verse 31

एतदाख्यानमनघं यः पठ्च्छृणुयादपि । स भुक्त्वा सकलान्भोगान्प्रयाति परमां गतिम्

ਹੇ ਨਿਸ਼ਪਾਪ! ਜੋ ਇਸ ਨਿਰਮਲ ਆਖਿਆਨ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਯੋਗ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਰਮ ਗਤੀ—ਉੱਤਮ ਮੋਖ਼ਸ਼—ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।