Harīśvara-liṅga Mahimā and the Origin-Context of Viṣṇu’s Sudarśana (हरिश्वरलिङ्गमहिमा तथा सुदर्शनप्राप्तिकथा)

Verse 1

व्यास उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य सूतस्य च मुनीश्वराः । समूचुस्तं सुप्रशस्य लोकानां हितकाम्यया

ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਸ ਸੂਤ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਫਿਰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 2

ऋषय ऊचुः । सूत सर्वं विजानासि ततः पृच्छामहे वयम् । हरीश्वरस्य लिंगस्य महिमानं वद प्रभो

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਸੂਤ, ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੋ, ਹਰੀਸ਼ਵਰ ਦੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੋ।

Verse 3

चक्रं सुदर्शनं प्राप्तं विष्णुनेति श्रुतं पुरा । तदाराधनतस्तात तत्कथा च विशेषतः

ਹੇ ਤਾਤ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਲ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਕਥਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸ—ਉਪਾਸਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਅਤੇ ਵਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ।

Verse 4

सूत उवाच । श्रूयतां च ऋषिश्रेष्ठा हरीश्वरकथा शुभा । यतस्सुदर्शनं लब्धं विष्णुना शंकरात्पुरा

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਹਰਿ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਸੁਣੋ—ਕਿਵੇਂ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 5

कस्मिंश्चित्समये दैत्याः संजाता बलवत्तराः । लोकांस्ते पीडयामासुर्धर्मलोपं च चक्रिरे

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੈਤ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੀੜਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਲੋਪ ਕਰ ਬੈਠੇ।

Verse 6

ते देवाः पीडिता दैत्यैर्महाबलपराक्रमैः । स्वं दुखं कथयामासुर्विष्णुं निर्जररक्षकम्

ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਮਹਾਂ ਬਲ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਦੈਤਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ।

Verse 7

देवा ऊचुः । कृपां कुरु प्रभो त्वं च दैत्यैस्संपीडिता भृशम् । कुत्र यामश्च किं कुर्मश्शरण्यं त्वां समाश्रिताः

ਦੇਵ ਬੋਲੇ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ; ਅਸੀਂ ਦੈਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪੀੜਤ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾਈਏ ਅਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ? ਹੇ ਸ਼ਰਨਦਾਤਾ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੈ।

Verse 8

सूत उवाच । इत्येवं वचनं श्रुत्वा देवानां दुःखितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं विष्णुर्वचनमब्रवीत

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 9

विष्णुरुवाच । करिष्यामि च वः कार्य्यमाराध्य गिरिशं सुराः । बलिष्ठाश्शत्रवो ह्येते विजेतव्याः प्रयत्नतः

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਦੇਵੋ, ਗਿਰੀਸ਼ (ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਕਾਰਜ ਸਿਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਇਹ ਸ਼ਤਰੂ ਬਹੁਤ ਬਲਵਾਨ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਯਤਨ ਨਾਲ ਜਿੱਤਣਾ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 10

सूत उवाच । इत्युक्तास्ते सुरास्सर्वे विष्णुना प्रभविष्णुना । मत्वा दैत्यान्हतान्दुष्टान्ययुर्धाम स्वकंस्वकम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਉਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਦੁਸ਼ਟ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਾਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 11

विष्णुरप्यमराणां तु जयार्थमभजच्छिवम् । सर्वामराणामधिपं सर्वसाक्षिणमव्ययम्

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਵੀ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਜਨਾ ਕੀਤੀ—ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਸਭ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ।

Verse 12

गत्वा कैलासनिकटे तपस्तेपे हरिस्स्वयम् । कृत्वा कुंडं च संस्थाप्य जातवेदसमग्रतः

ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਨੇ ਆਪ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਕੁੰਡ ਬਣਾਕੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਾਤਵੇਦ (ਅਗਨੀ) ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।

Verse 13

पार्थिवेन विधानेन मंत्रैर्नानाविधैरपि । स्तोत्रैश्चैवाप्यनेकैश्च गिरिशं चाभजन्मुदा

ਪਾਰਥਿਵ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗਿਰੀਸ਼—ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ—ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 14

कमलैस्सरसो जातैर्मानसाख्यान्मुनीश्वराः । बद्ध्वा चैवासनं तत्र न चचाल हरिस्स्वयम्

ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰੋ! ਮਾਨਸ ਨਾਮ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਓਥੇ ਆਸਨ ਬਣਾਇਆ; ਅਤੇ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਆਪ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਨਾ ਹਿਲੇ, ਅਡੋਲ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।

Verse 15

प्रसादावधि चैवात्र स्थेयं वै सर्वथा मया । इत्येवं निश्चयं कृत्वा समानर्च शिवं हरिः

‘ਜਦ ਤੱਕ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ-ਰੂਪ ਕਿਰਪਾ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ’—ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਹਰੀ ਨੇ ਸਮਭਾਵ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਅਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 16

यदा नैव हरस्तुष्टो बभूव हरये द्विजाः । तदा स भगवान्विष्णुर्विचारे तत्परोऽभवत्

ਹੇ ਦਵਿਜੋ! ਜਦੋਂ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨਾਲ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਾ ਹੋਏ, ਤਦੋਂ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ‘ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ’ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 17

विचार्यैवं स्वमनसि सेवनं बहुधा कृतम् । तथापि न हरस्तुष्टो बभूवोतिकरः प्रभुः

ਇਉਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੇ ਅਨੇਕਾਂ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ-ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ; ਤਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਾ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸਰਵਾਧਿਪਤੀ ਈਸ਼ਵਰ ਅਤਿ ਕਠੋਰ ਹੋ ਗਏ।

Verse 18

सहस्रैर्नामभिः प्रीत्या तुष्टाव परमेश्वरम्

ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਹਸ੍ਰ ਨਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 19

प्रत्येकं कमलं तस्मै नाममंत्रमुदीर्य च । पूजयामास वै शंभुं शरणागतवत्सलम्

ਹਰ ਕੌਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਮ-ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਆਏਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੁ ਸ਼ੰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

Verse 20

परीक्षार्थं विष्णुभक्तेस्तदा वै शंकरेण ह । कमलानां सहस्रात्तु हृतमेकं च नीरजम्

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕੌਲਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਕੌਲ ਹਟਾ ਲਿਆ।

Verse 21

न ज्ञातं विष्णुना तच्च मायाकारणमद्भुतम् । न्यूनं तच्चापि सञ्ज्ञाय तदन्वेषणतत्परः

ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਮਾਇਆ ਦਾ ਕਾਰਣ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ; ਆਪਣੀ ਘਾਟ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 22

बभ्राम सकलां पृथ्वीं तत्प्रीत्यै सुदृढव्रतः । तदप्राप्य विशुद्धात्मा नेत्रमेकमुदाहरत्

ਪੱਕੇ ਵਰਤ ਨਾਲ ਉਹ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਿਆ; ਪਰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਅੱਖ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

Verse 23

तं दृष्ट्वा स प्रसन्नोऽभूच्छंकरस्सर्वदुःखहा । आविर्बभूव तत्रैव जगाद वचनं हरिम्

ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਭ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਓਥੇ ਹੀ ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਅਤੇ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਨੂੰ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 24

शिव उवाच । प्रसन्नोऽस्मि हरे तुभ्यं वरं ब्रूहि यथेप्सितम् । मनोऽभिलषितं दद्मि नादेयं विद्यते तव

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਹਰੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਵਰ ਮੰਗ। ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੁਝ ਵੀ ਅਦੇਯ ਨਹੀਂ।

Verse 25

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा शंभुवचनं केशवः प्रीतमानसः । महाहर्षसमापन्नो ह्यब्रवीत्सांजलिश्शिवम्

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 26

विष्णुरुवाच । वाच्यं किं मे त्वदग्रे वै ह्यन्तर्यामी त्वमास्थितः । तथापि कथ्यते नाथ तव शासनगौरवात्

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਹੋ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਵੀ ਹੇ ਨਾਥ, ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 27

दैत्यैश्च पीडितं विश्वं सुखं नो नस्सदा शिव । दैत्यान्हंतुं मम स्वामिन्स्वायुधं न प्रवर्त्तते

ਹੇ ਸ਼ਿਵ! ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪੀੜਤ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਦੈਤਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹਥਿਆਰ ਹੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ।

Verse 28

किं करोमि क्व गच्छामि नान्यो मे रक्षकः परः । अतोऽहं परमेशान शरणं त्वां समागतः

ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪਰਮ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।

Verse 29

सूत उवाच । इत्युक्त्वा च नमस्कृत्य शिवाय परमात्मने । स्थितश्चैवाग्रतश्शंभोः स्वयं च पुरुपीडितः

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ—ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ।

Verse 30

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो विष्णोर्देवदेवो महेश्वरः । ददौ तस्मै स्वकं चक्रं तेजोराशिं सुदर्शनम्

ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ—ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ‘ਸੁਦਰਸ਼ਨ’ ਚੱਕਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਦਾ ਸੰਘਣਾ ਪੁੰਜ ਸੀ।

Verse 31

तत्प्राप्य भगवान्विष्णुर्दैत्यांस्तान्बलवत्तरान् । जघान तेन चक्रेण द्रुतं सर्वान्विना श्रमम्

ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਡਾਲਿਆ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਸਭ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 32

जगत्स्वास्थ्यं परं लेभे बभूवुस्सुखिनस्सुराः । सुप्रीतः स्वायुधं प्राप्य हरिरासीन्महासुखी

ਜਗਤ ਨੇ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣਾ ਹੀ ਆਯੁਧ ਮਿਲਣ ਤੇ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ।

Verse 33

ऋषय ऊचुः । किं तन्नामसहस्रं वै कथय त्वं हि शांकरम् । येन तुष्टो ददौ चक्रं हरये स महेश्वरः

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਸ਼ਾਂਕਰ! ਉਹ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸੋ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।

Verse 34

इति श्रीशिव महापुराणे चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां विष्णुसुदर्शनचक्रलाभवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਸ਼ਿਵ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੀ ਚੌਥੀ ਕੋਟਿਰੁਦ੍ਰਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ‘ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ-ਲਾਭ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਚੌਂਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 35

व्यास उवाच । इति तेषां वचश्श्रुत्वा मुनीनां भावितात्मनाम् । स्मृत्वा शिवपदांभोजं सूतो वचनमब्रवीत्

ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਾਵਿਤ ਆਤਮਾ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸੂਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਬੋਲਿਆ।