Shloka 19

काकुत्स्थस्य शोकनिग्रहः—सुग्रीवसान्त्वनम्

Rama’s Grief Restrained—Sugriva’s Consolation

Devanagari script

किं तु यत्नस्त्वया कार्यो मैथिल्याः परिमार्गणे।राक्षसस्य च रौद्रस्य रावणस्य दुरात्मनः।।

Transliteration

kiṃ tu yatnaḥ tvayā kāryaḥ maithilyāḥ parimārgaṇe | rākṣasasya ca raudrasya rāvaṇasya durātmanaḥ ||

Translation

ਪਰ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਯਤਨ ਕਰਕੇ ਮੈਥਿਲੀ ਵੈਦੇਹੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਰੌਦ੍ਰ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ।

Word by Word

• किम्: but (lit. what)
• किम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: निपात/प्रश्नार्थक अव्यय; 'किं तु' इत्यत्र विरोधार्थे

• तु: however
• तु: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोधार्थक निपात (adversative particle)

• यत्नः: effort
• यत्नः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यत्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr-karana (कर्ता/करण)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया, एकवचन

• कार्यः: to be done; should be made
• कार्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कार्य (कृ धातु + ण्यत्; कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (यत्नः कार्यः = effort should be made)

• मैथिल्याः: of Maithili (Sita)
• मैथिल्याः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मैथिली (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (genitive), एकवचन

• परिमार्गणे: in searching/tracing
• परिमार्गणे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: परिमार्गण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रियाविषय-अधिकरण (in the act of searching)

• राक्षसस्य: of the demon
• राक्षसस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• रौद्रस्य: of the fierce
• रौद्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: रौद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषण (qualifying राक्षसस्य/रावणस्य)

• रावणस्य: of Ravana
• रावणस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• दुरात्मनः: of the evil-minded
• दुरात्मनः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: दुरात्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; कर्मधारय: दुष्टः आत्मा यस्य (evil-souled)

Context

'Indeed, you must make effort to trace the princess from Mithila and the evil-minded,fierce demon Ravana.

Characters & Entities

• Rama
• Sugriva
• Sita (Maithili)
• Ravana

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma as purposeful action: compassion and friendship must translate into concrete effort to restore justice and reunite the separated.

What is the narrative situation?

After expressing gratitude, Rāma turns to the urgent task: Sugrīva must actively search for Sītā and identify Rāvaṇa’s trail.

Which character virtue is emphasized?

Sugrīva’s responsibility as an ally; Rāma’s unwavering commitment to rescuing Sītā and confronting wrongdoing.