Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

सीताविलापः रावणनिन्दा च

Sita’s Lament and Condemnation of Ravana

निमेषान्तरमात्रेण विना भ्रात्रा महावने।।3.53.23।।राक्षसा निहता येन सहस्राणि चतुर्दश।स कथं राघवो वीरस्सर्वास्त्रकुशलो बली।।3.53.24।।न त्वां हन्याच्छरैस्तीक्ष्णैरिष्टभार्यापहारिणम्।

nimeṣāntaramātreṇa vinā bhrātrā mahāvane ||3.53.23||

rākṣasā nihatā yena sahasrāṇi caturdaśa |

sa kathaṃ rāghavo vīraḥ sarvāstrakuśalo balī ||3.53.24||

na tvāṃ hanyāc charais tīkṣṇair iṣṭabhāryāpahāriṇam ||

ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਨ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਜਿਤਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਭਰਾ ਦੀ ਮਦਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਉਸ ਨੇ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਸਰਵ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਤੇ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਉਹ ਵੀਰ ਰਾਘਵ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ—ਹੇ ਪ੍ਰਿਯ ਭਾਰਿਆ ਦੇ ਅਪਹਾਰਕ—ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਢਾਹ ਦੇਵੇਗਾ?

निमेषान्तरमात्रेणwithin a mere moment
निमेषान्तरमात्रेण:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnimeṣa-antara-mātra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समास (निमेषस्य अन्तरं = interval; तस्य मात्रया = only that much)
विनाwithout
विना:
Apādāna (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootvinā (अव्यय)
Formअपादानार्थक-अव्यय (preposition: without)
भ्रात्राwith (his) brother
भ्रात्रा:
Sahakāraka (सह/सहकारक)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महावनेin the great forest
महावने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmahā-vana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारय (महच्च तत् वनम्)
राक्षसाःdemons
राक्षसाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
निहताःwere killed
निहताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√han (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि (were slain)
येनby whom
येन:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सम्बन्धक सर्वनाम
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsahasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; संख्या (thousands)
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Saṅkhyā-viśeṣaṇa (संख्या-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootcaturdaśa (अव्यय/संख्या)
Formसंख्यावाचक-अव्यय (numeral)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
कथम्how
कथम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootkatham (अव्यय)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)
राघवःRāghava (Rāma)
राघवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāghava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वीरःhero
वीरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition
सर्वास्त्रकुशलःskilled in all weapons
सर्वास्त्रकुशलः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva-astra-kuśala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सर्वेषु अस्त्रेषु कुशलः)
बलीstrong
बली:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbalin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; इन्-प्रत्ययान्त
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
हन्यात्would/should kill
हन्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√han (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शरैःwith arrows
शरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
तीक्ष्णैःsharp
तीक्ष्णैः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottīkṣṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; शरैः इति विशेषण
इष्टभार्यापहारिणम्(you) abductor of (his) beloved wife
इष्टभार्यापहारिणम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootiṣṭa-bhāryā-apahārin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (इष्टा भार्या यस्य; तस्य अपहारी)

Rama has killed fourteen thousand demons alone without his brother within a moment. He is a strong warrior and wellversed in the use of all kinds of weapons. You have stolen his loving wife. How can he live without killing you.

R
Rāghava (Rāma)
R
Rāvaṇa
J
Jatāyu
R
rākṣasas
M
mahāvana (great forest)
A
arrows (śara)

FAQs

Jatāyu frames Rāvaṇa’s act as adharma—abducting another’s wife—and asserts that a dharmic hero like Rāma, powerful and disciplined in arms, will necessarily punish such wrongdoing to restore moral order.

Satya appears as Jatāyu’s truthful warning: he states verifiable facts about Rāma’s prowess (the slaying of fourteen thousand rākṣasas) and draws a truthful ethical conclusion—Rāvaṇa cannot escape the consequences of abducting Sītā.