Shloka 15

Devanagari script

अवश्यं विनशिष्यन्ति सर्वे रावण राक्षसाः।येषां त्वं कर्कशो राजा दुर्बुद्धिरजितेन्द्रियः।।।।

Transliteration

avaśyaṃ vinaśiṣyanti sarve rāvaṇa rākṣasāḥ | yeṣāṃ tvaṃ karkaśo rājā durbuddhir ajitendriyaḥ ||

Translation

ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਵਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਕਠੋਰ ਰਾਜਾ, ਦੁਸ਼ਟ-ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਜਿਤ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।

Word by Word

• अवश्यम्: surely
• अवश्यम्: Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अवश्यम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थ (certainly)

• विनशिष्यन्ति: will perish
• विनशिष्यन्ति: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि-नश् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future) परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः बहुवचनम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; राक्षसाः इति विशेषणम्

• रावण: O Ravana
• रावण: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्

• राक्षसाः: demons
• राक्षसाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्

• येषाम्: of whom
• येषाम्: Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी बहुवचनम्; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा एकवचनम्; सर्वनाम

• कर्कशः: harsh
• कर्कशः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कर्कश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; त्वम्/राजा इति विशेषणम्

• राजा: king
• राजा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; त्वम् इति समानाधिकरणम्

• दुर्बुद्धिः: evil-minded
• दुर्बुद्धिः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुर्-बुद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; कर्मधारयः (दुष्टा बुद्धिः यस्य = evil-minded)

• अजितेन्द्रियः: with uncontrolled senses
• अजितेन्द्रियः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ-जित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; बहुव्रीहिः (जितानि इन्द्रियाणि यस्य न = one whose senses are not conquered)

Context

I am faced with this dreadful disaster accidentally. You will not only be in a miserable state because of your misdeeds, you will perish along with your army.

Characters & Entities

• Mārīca
• Rāvaṇa
• rākṣasāḥ (rākṣasas)

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Indriya-jaya (mastery over the senses) is essential for rāja-dharma; a ruler’s lack of restraint becomes collective doom for the community.

What is the narrative situation?

Mārīca predicts the downfall of the rākṣasas as a direct result of Rāvaṇa’s temperament and moral failure.

Which character virtue is emphasized?

Self-mastery (dama) and moral clarity (viveka) as prerequisites for authority.