Adhyaya 99

ਨਾਰਦ ਜੀ ਜਾਲੰਧਰ ਨੂੰ ਕੈਲਾਸ ‘ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਉਮਾ ਸਮੇਤ ਅਦਭੁਤ ਐਸ਼ਵਰਯ ਵਿਚ ਬੈਠਿਆ ਵੇਖਣ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਚੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪਾਰਵਤੀ-ਰੂਪੀ ਰਤਨ ਤੋਂ ਅਟੁੱਟ ਹੈ; ਇਸ ਤੁਲਨਾ ਨਾਲ ਜਾਲੰਧਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਡੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਲੰਧਰ ਕਾਮ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਹਿਕਾ-ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਰਾਹੂ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭ੍ਰੂ-ਮੱਧ ਤੋਂ ਇਕ ਭਿਆਨਕ ਪੁਰੁਸ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਹੂ ‘ਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ; ਰਾਹੂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ‘ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰ ਕੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ ਭੋਜਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸ਼ਿਵ ਆਦੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਗ ਖਾ ਲਏ; ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਸਿਰ ਬਚਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਕੀਰਤਿਮੁਖ’ ਰੱਖ ਕੇ ਦ੍ਵਾਰ-ਰਖਵਾਲਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਬਿਨਾ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ। ਰਾਹੂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਜਾਲੰਧਰ ਨੂੰ ਸੁਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।