Adhyaya 66
Propitiation of Yama (Crossing the Vaitaraṇī through the Dvādaśī/Vaitaraṇī-vrata)
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਜੀ ਮਹਾਦੇਵ/ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਨਰਕ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਯਮ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਮੁਦਗਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਯਮ ਦੇ ਕਿੰਕਰ ਭੁੱਲਵਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਘਟਨਾ ਰਾਹੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਪੱਖ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ‘ਵੈਤਰਨੀ-ਵ੍ਰਤ’ ਵਜੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਧੀ-ਵਿਧਾਨ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਉਪਵਾਸ, ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ (ਮਿੱਟੀ/ਗੋਬਰ/ਤਿਲ ਆਦਿ ਨਾਲ) ਅਤੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਜਪ, ਗੋਵਿੰਦ/ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਪਾਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਅਤੇ ਮੰਡਲ ਬਣਾਉਣਾ। ਯਮ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਦਾ ਆਹਵਾਨ-ਨਮਸਕਾਰ, ਵੈਤਰਨੀ/ਜਯਾ ਦੀ ਵੰਦਨਾ, ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ, ਤਿਲਕ/ਆਯੁਧ-ਚਿੰਨ੍ਹ, ਗੋ-ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਭਕਤੀਕਰਮ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਪੂਰੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾਪ-ਮੋਚਨ ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਭਯਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਲੋਕ-ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਰ ਹੋਣਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.