Adhyaya 52

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਸ਼ਾਢ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ‘ਯੋਗਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ’ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮ ਵ੍ਰਤ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀਦਾਇਕ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਨਾਲ ਸਮਝਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਸੇਵਕ ਹੇਮਮਾਲੀ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਪੂਜਾ ਲਈ ਫੁੱਲ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਕਰਤੱਬ ਸੀ, ਪਰ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਕੇ ਉਹ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਨਾ ਆ ਸਕਿਆ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਠਾਰਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਕੋਢ, ਵਿਛੋੜੇ ਅਤੇ ਨਿਕਾਲੇ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸ਼ਿਵ-ਭਕਤੀ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਉਹ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਮਹਰਸ਼ੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੱਚੀ ਸਵੀਕਾਰੋਕਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਗਿਨੀ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕੋਢ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਪੁੰਨ 88,000 ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸੁਣਨ/ਪੜ੍ਹਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।