Adhyaya 35

ਇਸ ਅਧਿਆਇ (ਉੱਤਰ ਖੰਡ 35) ਵਿੱਚ ਉਮਾਪਤੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਉਨਮੀਲਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਕੇਵਲ ਕਥਾ-ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਢਿੱਲੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਅਤਿ-ਪੁਣ੍ਯ ਕਰਮ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ, ਤੁਲਸੀ, ਸ਼ੰਖ-ਜਲ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਦ/ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਹੈ। ਦੂਰਵਾ, ਜੌ, ਅਕਸ਼ਤ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਕਠੋਰ ਪਾਲਨ—ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ‘ਵੇਧ’ ਤੋਂ ਰਹਿਤ—ਅਤੇ ਰਾਤਰੀ ਜਾਗਰਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨਮੀਲਨੀ ਨੂੰ ਉਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਤੱਕ ਫੈਲ ਕੇ ਉਸ਼ਾ ਵੇਲੇ ਵੀ ਰਹੇ; ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ-ਪੈਕੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ: ਕਲਸ਼ ਦੀ ਤਿਆਰੀ, ਸ਼ੰਖ ਉੱਤੇ ਅਰਘ੍ਯ, ਮਾਸ-ਨਾਮਾਂ ਦੇ ਆਹਵਾਨ, ਅੰਗ/ਆਸਨ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹ-ਪੂਜਾ, ਭਕਤੀ-ਭਰੀ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਗੁਰੂ-ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ—ਜਿਸ ਦਾ ਫਲ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਦਿਰਘ ਨਿਵਾਸ ਹੈ।