Adhyaya 27

ਅਧਿਆਇ 27 ਧਰਮ-ਉਪਦੇਸ਼ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕ-ਹਿਤ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਾਧਨਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਜਲ-ਦਾਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਾਨ ਕਹਿ ਕੇ ਕੂਏਂ, ਬਾਵੜੀਆਂ ਅਤੇ ਤਲਾਬ ਬਣਵਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਐਸੇ ਜਲਾਸ਼ਯ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਲਾਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਾਂਵਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਜਨ-ਸਮੂਹ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਤਲਾਬਾਂ ਨੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਰੁੱਤਾਂ ਭਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਟੱਲ ਉਪਲਬਧਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਵੈਦਿਕ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਕਸ਼-ਰੋਪਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ—ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਕੁਲ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ “ਪੁੱਤਰਾਂ” ਵਾਂਗ ਹਨ, ਅਤਿਥੀ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਧਾਰਮਿਕ ਤੱਤ-ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਯਜਨ, ਮੰਤ੍ਰ, ਤਪ ਅਤੇ ਜਗਤ-ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਦੇ ਤਪ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਤਪਸਿਆ ਨੂੰ ਸਰਵ-ਸਿਧਿਕਾਰਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ—ਭਾਰੀ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣ-ਅਧਿਐਨ, ਯੋਗ੍ਯ ਪਾਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਿਹਾਸ-ਪੁਰਾਣ ਪਾਠ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।