Adhyaya 233

ਸ਼ਿਵ–ਉਮਾ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼-ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਵਿਪੱਤੀਆਂ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਜਦੋਂ ਭਗਤ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਜਾਗਰਣ/ਨਿਯਮ ਪਾਲ ਕੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੁਲਸੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਸਮੇਤ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ ਬੰਧਨ ਤੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਮਾਇਆ-ਜਨਿਤ ਪਾਪ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ ਜੋ ਨਰਕਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਥਾ ਕਸ਼ੀਰ-ਸਾਗਰ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਸ਼ੇਸ਼-ਸ਼ਯਿਆ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੂਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਗਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਕੇ ਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵਰ ਮੰਗਦੇ ਹਨ; ਜਨਾਰਦਨ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੱਤ ਦੀਪਾਂ ਸਮੇਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਆਇ ਯੋਗੀ-ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼-ਪਾਲਨ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ-ਸੰਦਰਭ, ਕੂਰਮ-ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ–ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਕਰਮ-ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਕਰਦਾ ਹੈ।