Adhyaya 210
The Mukunda Episode: Kośalā Tīrtha on the Yamunā and Release from Guru-Offense
ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੰਨਿਆਸੀ ਅਸਥੀਆਂ ਦੀ ਗਠੜੀ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸਰਜਨ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯਮੁਨਾ-ਤਟ ਦੇ ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਭੋਜਨ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਇੱਕ ਕੁੱਤਾ ਕਪੜੇ ਦੀ ਗਠੜੀ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਫਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸਥੀਆਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਕੋਸ਼ਲਾ ਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿ-ਵਿਸਰਜਨ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਮੁਕੁੰਦ ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਵੇਦਾਯਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਾਈ ਚੰਡਕ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸੰਯਮਨੀ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਕੋਸ਼ਲਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੇ ਗੁਰੂ-ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਯਮਦੂਤਾਂ, ਨਰਕ-ਯਾਤਨਾਵਾਂ (ਰੌਰਵ ਆਦਿ) ਅਤੇ ਯਮ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ-ਦ੍ਰੋਹ ਜਾਂ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਇਹ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮੁਕੁੰਦ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਪਿਛਲੇ ਸਤਕਾਰ ਅਤੇ ਆਏ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਠੀਕ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ-ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ, ਅਤੇ ਕਾਲਿੰਦੀ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿੱਚ ਕੋਸ਼ਲਾ ਨੂੰ ‘ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.