Adhyaya 168

ਮਹਾਦੇਵ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਵਾਰਤ੍ਰਘ્નੀ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਦਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੰਗਮ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਪਿੰਡ-ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਸਾਧਾਰਣ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲੋਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਪੁੱਛੇ ਪੁਰਾਤਨ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਦਾ ਸੰਦਰਭ ਲਿਆ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ–ਇੰਦਰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇੰਦਰ ਦੀ ਹਾਰ, ਸ਼ਰਨ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ। ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਭਸਮ ਤੋਂ ਭਸਮਗਾਤ੍ਰ/ਭੂਤੇਸ਼ਵਰ ਲਿੰਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਵਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਚੌਥੇ-ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਵਜੋਂ ਅਗਨੀ, ਵਨਸਪਤੀ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਆਪਹ (ਜਲ) ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਛੁਡਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਅਪਰਾਧਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਭਾਗ ਅੱਗੇ ਖਿੱਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਧਿਆਇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।