Adhyaya 167

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਇਕ ਛੋਟੇ ਕ੍ਰਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਡੇਸ਼-ਤੀਰਥ ਦਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਡੇਸ਼ਵਰ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਕੇਵਲ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਿਵ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਚੰਡੇਸ਼ ਦੀ ਨਗਰੀ’ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਬਣਾਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਾਬ੍ਹਰਮਤੀ/ਭ੍ਰਮਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗਾਣਪਤ੍ਯ/ਗਣ-ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਮੁਕਤੀਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਬਲ ਹੈ: ਰੁਦ੍ਰ-ਭਕਤ ਵੱਲੋਂ ਉੱਥੇ ਕੀਤਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਸਭ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਗਣਨਾਥ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਬੈਲ ਦਾ ਦਾਨ ਪਰਮ ਪਦ ਅਤੇ ਉਤਕ੍ਰਾਂਤੀ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।