Adhyaya 160

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ’ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸੱਤ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੈ ਅਤੇ ਚੰਦਨ-ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਲ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਵਾਨ ਵਾਮਨ ਆਪ ਇੱਥੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਵਰਤ-ਨਿਯਮ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹੱਤਾ। ਤਿਲ-ਧੇਨੂ (ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ) ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੌ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਦਾ ਉੱਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਤ੍ਰ-ਤਰਪਣ ਵਿੱਚ ਤਿਲ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਜਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗੁੜ-ਖੀਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ—ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਖਿਲਾਉਣਾ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨੂੰ ਖਿਲਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।