Adhyaya 148

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸਾਬ੍ਹਰਮਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਵਦਨ ਵਿੱਚ ਗਯਾ-ਤੀਰਥ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੂਰਯ-ਰੂਪ ਮਾਲਾਰਕ ਦੇਵਤਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹਨ। ਖੇਤਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦਾ ਚਿੱਤਰਣ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਕ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਨਾਲ ਹੀ ਆਮ, ਨੀਮ, ਕਦੰਬ, ਕਾਸ਼ਮਰਯ, ਅਸ਼ਵੱਥ ਅਤੇ ਤਿੰਦੂਕ ਆਦਿ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਉਲੇਖ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਾਲਾਰਕ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਕੋਢ ਦੂਰ ਹੋਣ ਦਾ ਫਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੇਦੋਕਤ ਅਭਿਸ਼ੇਕ-ਕਰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਸਕਰ-ਭਕਤ ਜੇ ਇੱਥੇ ਨਿਤ੍ਯ ਸੰਧਿਆ-ਸਨਾਨ, ਜਪ, ਹੋਮ, ਸ੍ਵਾਧਿਆਯ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪੁੰਨ ਅਖੰਡ ਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਦੇਵ ਦੇਵੈਸ਼ੀ ਪਾਰਵਤੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਸਥਾਨ ਤੇ ਸੂਰਯ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੋਕਿਕ ਸੁਖ ਅਤੇ ਸੂਰਯ-ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦਾ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਮਾਲਾਰਕ ਦੀ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਮੁਕਤੀ-ਭਾਗੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਵਸਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪਾਵਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।