Adhyaya 14

ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਜਾਲੰਧਰ-ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਉੱਤੇ ਪਈ ਮੋਹਨੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਸ਼ਨਾਗ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਸ਼੍ਰੀਹਰੀ ਅੰਦਰੋਂ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਕੇ ਗਰੁੜ (ਤਾਰਕਸ਼੍ਯ/ਸੁਪਰਣ) ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਣਨ ਲਈ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਤੇ ਜਾਲੰਧਰ ਨੇ ਹਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂ ਮੋਹਿਤ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਰੀ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਮਾਇਆ-ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ-ਦਾਇਕ ਗੋਲੀ/ਔਖਧੀ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖਿਆ-ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਗਰੁੜ ਮਾਇਆ-ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੇ ਝੂਠੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਭ੍ਰਮਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਛਲ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਉਮਾ ਮੋਹਿਤ ਹਨ। ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੁ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਪਾਯ ਰਚਦੇ ਹਨ—ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਵੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਲੰਧਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮਾਇਆ ਰਾਹੀਂ ਲਕਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਅਸ਼ੁਭ ਸੁਪਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਪਾਯ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਖਿੱਚੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਧਮਕੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਕਟ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਇਆ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਅਤੇ ਜਾਲੰਧਰ ਦੇ ਭਾਗ੍ਯ ਦੇ ਮੋੜ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਣਦੀ ਹੈ।