Adhyaya 127
Liberation of the Rākṣasa (The Greatness of Māgha Bathing at Prayāga/Veṇī)
ਅਧਿਆਇ 127 ਵਿੱਚ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸਨਾਨ ਦੀ ਅਤਿ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਮਕਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ। ਜਲ ਨੂੰ ਸਵਭਾਵਕ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨ ਕੇ ਮਾਘ ਨੂੰ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਰਤ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠ ਸਨਾਨ, ਆਹਾਰ-ਨਿਯਮ, ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਪੂਜਾ, ਅਖੰਡ ਦੀਵਾ, ਘੀ ਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਹੋਮ, ਅਤੇ ਦਾਨ (ਤੇਲ, ਕਪਾਹ, ਕੰਬਲ, ਵਸਤ੍ਰ, ਅੰਨ, ਅਤੇ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੋਨਾ) ਕਰਕੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਉਦਯਾਪਨ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ। ਤੀਰਥ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਧਾ ਕੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ—ਘਰ ਦਾ ਸਨਾਨ, ਕੂਆਂ/ਤਾਲਾਬ/ਨਦੀ, ਦੇਵਖਾਤ, ਸੰਗਮ—ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯਾਗ/ਵੇਣੀ (ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ-ਸਰਸਵਤੀ/ਸੀਤਾ-ਅਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਪਾਪ-ਦਾਹਕ ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਕਥਾ-ਉਦਾਹਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਂਚਨਮਾਲਿਨੀ ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਮਾਘ-ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਦਾਨ ਨਾਲ ਇਕ ਬੁੱਢਾ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੀਤਾਸਿਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਵਰਧਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.