Adhyaya 125
Uttara KhandaAdhyaya 1250

Adhyaya 125

The Greatness of Māgha: Dialogue of Vasiṣṭha and King Dilīpa (Māgha Bath, Charity, and Karmic Causality)

ਰਿਸ਼ੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਾਏ ਕਾਰਤਿਕ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ ਸੂਤ ਜੀ ਤੋਂ ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਕਥਾ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਵਾਦ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਰਵਤੀ ਜੀ ਸ਼ਿਵ (ਮਹੇਸ਼) ਤੋਂ ਮਾਘ ਦੇ ਵਰਤ-ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਵਿਚ ਉਦਾਹਰਣ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਰਾਜਾ ਦਿਲੀਪ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵੈਖਾਨਸ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਮਾਘ-ਸਨਾਨ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਵਸਿਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਕੋਲ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਵਸਿਸ਼ਠ/ਭ੍ਰਿਗੁ ਮਾਘ-ਸਨਾਨ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਤಃਕਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ—ਅਤੇ ਨਾਲ ਤਿਲ, ਗੋ-ਦਾਨ, ਪਾਦੁਕਾ, ਕਮੰਡਲੁ/ਜਲ-ਘੜਾ ਆਦਿ ਦਾਨ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕਰਮ-ਫਲ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਬਾਘ-ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਵਿਦਿਆਧਰ ਭ੍ਰਿਗੁ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਕਾਰ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ। ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਦਾ ਸੇਵਨ/ਲਗਾਉਣਾ ਜਿਹਾ ਛੋਟਾ ਅਪਰਾਧ ਵੀ ਪੱਕ ਕੇ ਵਿਗਾੜ ਬਣਿਆ; ਇਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਮਣਿਕੂਟ/ਮਣਿਪਰਵਤ ਨੇੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਮਾਘ-ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਸਨਾਨ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਮਾਘ-ਸਨਾਨ ਧਰਮ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ (ਅਪੁਨਰਾਵ੍ਰਿਤੀ) ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਾਰਗ ਹੈ।

Shlokas

No shlokas available for this adhyaya yet.