Adhyaya 113

ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਨੂੰ ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਧਨੇਸ਼ਵਰ ਇੱਕ ਪਤਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਪਾਪੀ ਧੰਧਿਆਂ ਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਉਹ ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਆਇਆ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਵਰਤ-ਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਾਨ, ਜਪ, ਪੁਰਾਣ-ਪਾਠ, ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ-ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਭਕਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ, ਛੂਹਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਅਣਜਾਣੇ ਹੀ ਰੱਖਿਆਕਾਰੀ ਪੁੰਨ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਤਸਵ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ। ਯਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਯਮ ਨੇ ਕਠੋਰ ਨਰਕ ਕੁੰਭੀਪਾਕ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਤਾਂ ਅੱਗ ਠੰਢੀ ਪੈ ਗਈ; ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ। ਨਾਰਦ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਸਤਸੰਗ, ਵਰਤ-ਧਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਮ-ਸ੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਪੁੰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਯਾਤਨਾ ਤੋਂ ਬਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ ਕਰਮ ਦੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹਲਕੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭੋਗਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਭਕਤੀ-ਸੰਗਤ ਕਰਮ ਨੂੰ ਮ੍ਰਦੁ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।