Adhyaya 107

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ-ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਪੀੜਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਧਰਮਦੱਤ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰੇਤ ਲਈ ਤੀਰਥ-ਸਨਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤ ਆਦਿ ਆਮ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਭਰ ਦੇ ਕਾਰਤਿਕ-ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਅੱਧਾ ਪੁੰਨ ਕਲਹ ਨਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰੇਤ-ਸਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੁਲਸੀ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਜਲ ਨਾਲ ਸਨਾਨ/ਛਿੜਕਾਅ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧਿਕਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕਸ਼ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰੇਤ-ਭਾਵ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਲਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਸਰੂਪ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰਥ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਪਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਮਦੱਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਭਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਥਾ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਨਾਮ-ਸਮਰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ (ਧ੍ਰੁਵ, ਗਜੇਂਦ੍ਰ ਆਦਿ ਪ੍ਰਸੰਗ) ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਾਰਤਿਕ-ਭਕਤੀ ਤੇ ਪੁੰਨ-ਵੰਡ ਦੇ ਕਾਰਨ ਧਰਮਦੱਤ ਨੂੰ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਸਾਨਿਧ੍ਯ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਅਗੇ ਚਲ ਕੇ ਸੂਰ੍ਯਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਜਜਨਮ (ਦਸ਼ਰਥ-ਪ੍ਰਵਾਹ) ਵੀ ਮਿਲੇਗਾ।