Adhyaya 10

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਜਾਲੰਧਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ ਜਾਲੰਧਰ ਨੂੰ ਉਕਸਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਤਪੱਸਵੀ “ਗਰੀਬੀ” ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੈਲਾਸ ਦਾ ਅਸਲ ਧਨ ਗੌਰੀ/ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਅਤੁੱਲ ਤੇਜਸਵਿਤਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਲੰਧਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿੰਧੁਜਾ ਜਾਲੰਧਰ ਰਾਹੁ (ਸਵਰਭਾਨੁ/ਸੈੰਹਿਕੇਯ) ਨੂੰ ਦੂਤ ਬਣਾ ਕੇ ਕੈਲਾਸ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਦੁਆਰ ‘ਤੇ ਨੰਦੀ ਰਾਹੁ ਤੋਂ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਭਯਾਨਕ-ਮਹਿਮਾਮਈ, ਅਨੇਕ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਉਸ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀ। ਰਾਹੁ ਜਾਲੰਧਰ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਗੌਰੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅਤੇ ਅਧੀਨਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ—ਪਰ ਨਾਲ ਹੀ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪਰਾਤਪਰਤਾ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਮੌਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਨੰਦੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਅਭਿਪ੍ਰਾਯ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਦੂਤ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕੀਰਤਿਮੁਖ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟਯ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਭੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੀ ਭੱਖਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਹੁ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਗੌਰੀ-ਸਮਾਨ ਮੋਹਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਕੀਤਾ।