Adhyaya 17

Verse 1

नारद उवाच । उत्तरे नर्मदाकूले तीर्थं योजनविस्तृतम् । पत्रेश्वरेति विख्यातं सर्वपापहरं परम्

ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਤਟ ਉੱਤੇ ਇਕ ਤੀਰਥ ਹੈ ਜੋ ਇਕ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਪਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮ।

Verse 2

तत्र स्नात्वा नरो राजन्दैवतैः सह मोदते । पंचवर्षसहस्राणि क्रीडते कामरूपधृक्

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਹ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ ਕ੍ਰੀੜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 3

गर्जनं तु ततो गच्छेद्यत्र मेघ उपस्थितः । इंद्रजिन्नाम संप्राप्तं तस्य तीर्थप्रभावतः

ਫਿਰ ਗਰਜਨਾ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਉਹ ‘ਇੰਦਰਜਿਤ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 4

मेघरावं ततो गच्छेद्यत्र मेघाभिगर्जितम् । मेघनादो गणस्तत्र वरसंपन्नतां गतः

ਫਿਰ ਮੇਘਰਾਵ ਵੱਲ ਜਾਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਬੱਦਲ ਗੱਜਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਮੇਘਨਾਦ ਨਾਮ ਦਾ ਗਣ ਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 5

ततो गच्छेत राजेंद्र ब्रह्मावर्तमिति स्मृतम् । तत्र संनिहितो ब्रह्मा नित्यमेव युधिष्ठिर

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਬ੍ਰਹਮਾਵਰਤ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਜਾਵੇ। ਉੱਥੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਦਾ ਹੀ ਸੰਨਿਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 6

तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र ब्रह्मलोके महीयते । ततोंऽगारेश्वरे तीर्थे नियतो नियमाशनः

ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਅੰਗਾਰੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਨਿਯਮਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਨਿਯਮਿਤ ਆਹਾਰ ਕਰੇ।

Verse 7

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति । ततो गच्छेत राजेंद्र कपिलातीर्थमुत्तमम्

ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਕਪਿਲਾ-ਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਵੱਲ ਜਾਵੇ।

Verse 8

तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोप्रदानफलं लभेत् । कांचीतीर्थं ततो गच्छेद्देवर्षिगणसेवितम्

ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਗੋ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਾਂਚੀ-ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਦੇਵਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹੈ।

Verse 9

तत्र स्नात्वा नरो राजन्गोलोकं समवाप्नुयात् । ततो गच्छेत्तु राजेंद्र कुंडलेश्वरमुत्तमम्

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਗੋਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਮ ਕੁੰਡਲੇਸ਼ਵਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 10

तत्र संनिहितो रुद्रस्तिष्ठते उमया सह । तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र अवध्यस्त्रिदशैरपि

ਉੱਥੇ ਰੁਦਰ (ਸ਼ਿਵ) ਮਾਤਾ ਉਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਅਜਿੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

पिप्पलेश्वरं ततो गच्छेत्सर्वपापप्रणाशनम् । तत्र गत्वा तु राजेंद्र रुद्रलोके महीयते

ਫਿਰ ਪਿੱਪਲੇਸ਼ਵਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 12

ततो गच्छेत्तु राजेंद्र विमलं विमलेश्वरम् । तत्र देवशिखा रम्या ईश्वरेण निपातिता

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਮਲੇਸ਼ਵਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵਸ਼ਿਖਾ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 13

तत्र प्राणान्परित्यज्य रुद्रलोकमवाप्नुयाम् । ततः पुष्करिणीं गच्छेत्तत्र स्नानं समाचरेत्

ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ) ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 14

स्नानमात्रे नरस्तत्र इंद्रस्यार्द्धासनं लभेत् । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा रुद्रदेहाद्विनिःसृता

ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅੱਧੇ ਆਸਨ ਦਾ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ ਸਰਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਜੋ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਦੇਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।

Verse 15

तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च । सर्वदेवातिदेवेन ईश्वरेण महात्मना

ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਈਸ਼ਵਰ—ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤਿਦੇਵ—ਸਥਾਵਰ ਤੇ ਚਰ, ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।

Verse 16

कथिता ऋषिसंघेभ्यो ह्यस्माकं च विशेषतः । मुनिभिः संस्तुता ह्येषा नर्मदा प्रवरा नदी

ਇਹ (ਨਦੀ) ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ—ਅਤੇ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ। ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨਰਮਦਾ ਨੂੰ ਸਰਿਤਾਵਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵਰਾ, ਅਰਥਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਕਹਿ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਹੈ।

Verse 17

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे सप्तदशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸਤਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

संस्तुता देवगंधर्वैरप्सरोभिस्तथैव च । नमः पुण्यजले आद्ये नमः सागरगामिनि

ਦੇਵ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ—ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਆਦਿ ਪੁੰਨ੍ਯ ਜਲ; ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ।

Verse 19

नमोस्तु ते ऋषिगणैः शंकरदेहनिःसृते । नमोस्तु ते धर्मवृते वरानने नमोस्तु ते देवगणैकवंदिते

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਦੇਹ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤੁਤ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਧਰਮ-ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਦੇਵਗਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ ਹੈ।

Verse 20

नमोस्तु ते सर्वपवित्रपावने नमोस्तु ते सर्वजगत्सुपूजिते । यश्चेदं पठते स्तोत्रं नित्यं शुद्धेन मानवः

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵੱਲੋਂ ਸੁਪੂਜਿਤ। ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸਤੋਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—

Verse 21

ब्राह्मणो वेदमाप्नोति क्षत्त्रियो विजयी भवेत् । वैश्यस्तु लभते लाभं शूद्रश्चैव शुभां गतिम्

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਸ਼ਤਰੀ ਜੇਤੂ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ ਲਾਭ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਭੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 22

अन्नार्थी लभते ह्यन्नं स्मरणादेव नित्यशः । नर्मदां सेव्यते नित्यं स्वयं देवो महेश्वरः । तेन पुण्या नदी ज्ञेया ब्रह्महत्यापहारिणी

ਜੋ ਅੰਨ ਦਾ ਇੱਛੁਕ ਹੈ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਿੱਤ ਅੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਰਮਦਾ ਦੀ ਸਦਾ ਸੇਵਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਸਵੈੰ ਮਹਾਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਵੱਲੋਂ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪੁੰਨਮਈ ਨਦੀ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਹਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।