Adhyaya 16

Verse 1

ऋषिरुवाच । पृच्छंति ते महात्मानो नारदं हि महाजनाः । युधिष्ठिरपराः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः

ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਮਹਾਜਨ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ; ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ-ਪਰਾਇਣ, ਤਪ-ਧਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 2

आख्याहि भगवंस्तथ्यं कावेरीसंगमे महत् । लोकानां च हितार्थाय अस्माकं च विवृद्धये

ਹੇ ਭਗਵਨ, ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸੰਗਮ ਬਾਰੇ ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਵਰਤਾਂਤ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸੁਣਾਓ—ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਲਈ।

Verse 3

सदा पापरता ये तु नरा दुष्कृतिकारिणः । मुच्यंते सर्वपापेभ्यो गच्छंति परमं पदम् । एतदिच्छामि विज्ञातुं भगवन्वक्तुमर्हसि

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਰਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਰਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਹੇ ਭਗਵਨ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।

Verse 4

नारद उवाच । शृणुध्वं सहिताः सर्वे युधिष्ठिरपुरोगमाः । अत्र कृत्वा महायज्ञं कुबेरः सत्यविक्रमः । इदं तीर्थमनुप्राप्य साम्राज्यादधिकोऽभवत्

ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਸੁਣੋ। ਇਸੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਮਹਾਯਜ੍ਞ ਕਰ ਕੇ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਸੱਤਾ ਤੋਂ ਵੀ ਅਧਿਕ ਮਹਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 5

सिद्धिं प्राप्तो महाराज तन्मे निगदतः शृणु । कावेरी नर्मदां यत्र संगता लोकविश्रुताम्

ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਉਹ ਸੁਣੋ: ਉਹ ਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ-ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵੇਰੀ ਨਰਮਦਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 6

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा कुबेरः सत्यविक्रमः । तपस्तप्यति यक्षेंद्रो दिव्यं वर्षशतं महत्

ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਕੁਬੇਰ—ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਇੰਦਰ—ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਇਕ ਸੌ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।

Verse 7

तस्य तुष्टो महादेवः प्रदद्याद्वरमुत्तमम् । भो भो यक्ष महासत्व वरं ब्रूहि यथेप्सितम् । ब्रूहि कार्यं यथेष्टं तु यद्वा मनसि वर्त्तते

ਉਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉੱਤਮ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਯਕਸ਼, ਹੇ ਮਹਾਸੱਤਵਾਨ, ਜਿਹਾ ਵਰ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਬੋਲ। ਜੋ ਕੰਮ ਤੈਨੂੰ ਇੱਛਿਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ।”

Verse 8

कुबेर उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । आदिकृच्चैव सर्वेषां यक्षाणामधिपो भवेत्

ਕੁਬੇਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਭ ਯਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਆਦਿ-ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਪਤੀ ਬਣਾਂ।”

Verse 9

कुबेरस्य वचः श्रुत्वा तुष्टो देवो महेश्वरः । एवमस्तु ततश्चोक्त्वा तत्रैवांतरधीयत

ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,” ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋ ਗਏ।

Verse 10

सोऽपि लब्धवरो यक्षः शीघ्रं यक्षकुलं गतः । पूजितः सर्वयक्षेंद्रैरभिषिक्तस्तु पार्थिवः

ਉਹ ਯਕਸ਼ ਵੀ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਯਕਸ਼-ਕੁਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਸਭ ਯਕਸ਼-ਇੰਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਅਭਿਸ਼ੇਕਿਤ ਹੋਇਆ।

Verse 11

कावेरीसंगमं तत्र सर्वपापप्रणाशनम् । ये नरा नाभिजानंति वंचितास्ते न संशयः

ਉੱਥੇ ਕਾਵੇਰੀ ਦਾ ਸੰਗਮ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵੰਚਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 12

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नायीत मानवः । कावेरी च महापुण्या नर्मदा च महानदी

ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਾਵੇਰੀ ਮਹਾ-ਪੁਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਹੈ।

Verse 13

तत्र स्नात्वा तु राजेंद्र अर्चयेद्वृषभध्वजम् । अश्वमेधफलं प्राप्य रुद्रलोके महीयते

ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉੱਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਧ੍ਵਜ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਸਮਾਨ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 14

अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्यश्च कुर्य्यादनाशनम् । अनिवर्तिका गतिस्तस्य यथा मे शंकरोऽब्रवीत्

ਜੋ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜੋ ਅਨਾਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗੇ—ਉਸ ਦੀ ਗਤੀ ਅਨਿਵਰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।

Verse 15

सेव्यमानो वरस्त्रीभिर्मोदते दिवि रुद्रवत् । षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथापरे

ਉੱਤਮ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ—ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹੇ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੋਰ ਸੱਠ ਕਰੋੜ ਵੀ।

Verse 16

इति श्रीपाद्मे महापुराणे स्वर्गखंडे षोडशोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸਵਰਗਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸੋਲਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 17

भोगवान्धर्मशीलश्च महांश्चैव कुलोद्भवः । तत्र पीत्वा जलं सम्यक्चांद्रायणफलं लभेत्

ਮਨੁੱਖ ਭੋਗਵਾਨ, ਧਰਮਸ਼ੀਲ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਕੁਲਜਨਮ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਦਾ ਜਲ ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੀ ਕੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਦੇ ਸਮਾਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

स्वर्गं गच्छंति ते मर्त्या ये पिबंति जलं शुभम् । गंगायमुनयोर्मध्ये यत्फलं यांति मानवाः

ਜੋ ਮਰਤ ਲੋਕ ਦੇ ਜੀਵ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਪੁੰਨ-ਖੇਤਰ ਜਿਤਨਾ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 19

कावेरीसंगमे स्नात्वा तत्फलं तस्य जायते । एवं तु तस्य राजेंद्र कावेरीसंगमं महत् । पत्रेश्वरेति विख्यातं सर्वपापहरं परम्

ਕਾਵੇਰੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਯੋਗ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਕਾਵੇਰੀ-ਸੰਗਮ ਅਤਿ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹੈ—ਪਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮ।