Adhyaya 78
Srishti KhandaAdhyaya 7866 Verses

Adhyaya 78

Appeasement Rite of the Sun (Sunday Vrata, Mantra, and Healing Praise)

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਸੂਰ੍ਯ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਐਤਵਾਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅਰਘ੍ਯ ਦੇਣਾ, ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਕੇ ਮੰਡਲ ਸਥਾਪਨਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹਵਿਸ਼੍ਯਾਨ্ন ਵਰਗੀ ਨਿਯਮਿਤ ਆਹਾਰ-ਵਿਧੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਐਤਵਾਰ ਸਪਤਮੀ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲੇ, ਤਦ ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲਾਲ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਦੋ-ਭੁਜਾ ਸੂਰ੍ਯ ਦਾ ਧਿਆਨ, ਚੰਦਨ-ਲੇਪ, ਧੂਪ, ਦੀਪ, ਨੈਵੇਦ੍ਯ, ਜਲ ਆਦਿ ਅਰਪਣ ਅਤੇ ਮੁਦ੍ਰਾਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ, ਫਿਰ ਗਾਯਤ੍ਰੀ-ਸਮਾਨ ਸੌਰ ਮੰਤ੍ਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਸਤੁਤੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰ੍ਯ ਨੂੰ ਪਰਮ ਤੱਤ ਮੰਨ ਕੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯਾਂ ਦਾ ਉਲੇਖ ਅਤੇ ਐਸਾ ਸਤੋਤ੍ਰ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰ੍ਯ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਵਿਸ਼ਨੁ-ਰੁਦ੍ਰ-ਸਰੂਪ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ (ਓਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸਃ …) ਅਤੇ ਸੂਰ੍ਯਾਵਰਤ-ਜਲ ਦੁਆਰਾ ਰੋਗ-ਨਿਵਾਰਣ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਗੁਪਤਤਾ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਸਮੇਤ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਆਰੋਗ੍ਯ, ਪਾਪ-ਨਾਸ਼, ਸਮ੍ਰਿਧੀ, ਸ੍ਵਰਗ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਵਚਨ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

वैशम्पायन उवाच । भगवंस्त्वत्प्रसादाच्च श्रुतं मे पावनं व्रतं । अपरं श्रोतुमिच्छामि ब्रध्नस्य च प्रियं च यत्

ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਨ! ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਾਵਨ ਵਰਤ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਅਰਥਾਤ ਬ੍ਰਧਨ ਨੂੰ ਜੋ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ।

Verse 2

व्यास उवाच । कैलासशिखरे रम्ये सुखासीनं महेश्वरं । प्रणम्य शिरसा भूमौ स्कंदो वचनमब्रवीत्

ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ, ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਅੱਗੇ ਸਕੰਦ ਨੇ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਟੇਕ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 3

अर्काङ्गाख्यविधिस्त्वत्तो मयैवं विस्तराच्छ्रुतः । वारादेर्यत्फलं नाथ श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

ਹੇ ਨਾਥ, ਅਰਕਾਂਗ ਨਾਮਕ ਵਿਧੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਾਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਵਰਤ ਦਾ ਸੱਚਾ ਫਲ ਤੱਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 4

ईश्वर उवाच । रक्तपुष्पै रवेर्वारे त्वर्घ्यं दद्याद्व्रती नरः । नक्ताहारं हविष्यान्नं कृत्वा स्वर्गान्न हीयते

ਈਸ਼ਵਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਵਰਤਧਾਰੀ ਪੁਰਖ ਲਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘ੍ਯ ਦੇਵੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਹਵਿਸ਼੍ਯ ਅੰਨ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।

Verse 5

सप्तम्याश्च सदाचारं सर्वमेवार्कवासरे । कुर्वतः प्रीतिमाप्नोति सगणः परमेश्वरः

ਸਪਤਮੀ ਨੂੰ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਰਕਵਾਸਰ, ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਆਵੇ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਦਾਚਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 6

शूरस्य सदृशं याति तिथिवारस्य पालनात् । एकेन गाणपत्यस्य यावत्सूरो नभस्तले

ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਵਾਰ ਦਾ ਯਥਾਵਤ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਵਰਗੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਣਪਤੀ-ਵਰਤ ਦੀ ਇਕ ਵਾਰੀ ਪਾਲਣਾ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਉਤਨਾ ਹੀ ਟਿਕਦਾ ਹੈ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੂਰਜ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 7

सर्वकामप्रदं पुण्यमैश्वर्यं रोगनाशनम् । स्वर्गदं मोक्षदं पुण्यं रवेर्वारे व्रतं हितम्

ਐਤਵਾਰ ਦਾ ਵਰਤ ਹਿਤਕਾਰੀ ਤੇ ਪੁੰਨਮਈ ਹੈ: ਇਹ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ, ਐਸ਼ਵਰਯ ਦਿੰਦਾ, ਰੋਗ ਨਾਸ ਕਰਦਾ, ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 8

रविवारेण संक्रांत्या सप्तम्या तद्दिने शिवे । व्रतपूजादिकं चाप्यं सर्वं चाक्षयतां व्रजेत्

ਜਦੋਂ ਰਵਿਵਾਰ ਨੂੰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਆਵੇ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵ-ਪ੍ਰਿਯ ਸਪਤਮੀ ਵੀ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਵ੍ਰਤ, ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਸਭ ਕਰਮ ਅਖੰਡ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 9

आदित्यवासरे शुभ्रे ग्रहाधिपप्रपूजनम् । प्राणादहतवक्त्रेण निःसार्य मंडले न्यसेत्

ਸ਼ੁਭ ਰਵਿਵਾਰ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਸੂਰਯਦੇਵ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਾਣ-ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਮੁਖ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਨਿਸ਼ਵਾਸ ਛੱਡੇ ਅਤੇ (ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੇ।

Verse 10

द्विभुजं रक्तपद्मस्थं सुगलं रक्तवाससं । सर्वरक्ताभरणं ध्यात्वा हस्ताभ्यां पुष्पं विधृतसंघ्रायैशान्यां क्षिपेत्

ਦੋ ਭੁਜਾਂ ਵਾਲੇ, ਲਾਲ ਕਮਲ ਉੱਤੇ ਆਸਨਸਥ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਘੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਈਸ਼ਾਨ (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ) ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇ।

Verse 11

आदित्याय विद्महे भास्कराय धीमहि । तन्नो भानुः प्रचोदयात्

ਅਸੀਂ ਆਦਿਤ੍ਯ (ਸੂਰਯ) ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ; ਭਾਸਕਰ (ਤੇਜਸਵੀ) ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਉਹ ਭਾਨੁ (ਸੂਰਯ) ਸਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੇ।

Verse 12

ततो गुरूपदिष्टेन विधिना च विलेपनम् । विलेपनांते सद्धूपं धूपांते च प्रदीपकम्

ਫਿਰ ਗੁਰੂ ਵੱਲੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਲੇਪਨ ਕਰੇ। ਲੇਪਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਧੂਪ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਧੂਪ-ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦੀਪਕ ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਕਰੇ।

Verse 13

प्रदीपांते च नैवेद्यं ततो वारि निवेदयेत् । ततो जप्यं स्तुतिं मुद्रां नमस्कारं तु कारयेत्

ਦੀਪ-ਅਰਪਣ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਭੇਟ ਕਰੇ; ਫਿਰ ਜਲ ਅਰਪੇ। ਤਦੋਂ ਜਪ, ਸਤੁਤੀ, ਮੁਦ੍ਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ।

Verse 14

अंजलि प्रथमा मुद्रा द्वितीया धेनुका स्मृता । एवं यः पूजयेदर्कं रविसायुज्यमाव्रजेत्

ਪਹਿਲੀ ਮੁਦ੍ਰਾ ਅੰਜਲੀ ਕਹੀਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਧੇਨੁਕਾ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਅਰਕ (ਸੂਰਜ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਰਵਿ ਨਾਲ ਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 15

मम ब्रह्मवधं घोरं कपालं करलग्नकम् । रवेस्तस्यप्रसादात्तु मुक्तं वाराणसीतटे

ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਖੋਪੜੀ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦਾ ਮੇਰਾ ਚਿੰਨ੍ਹ—ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਚਿਪਕ ਗਈ ਸੀ; ਪਰ ਰਵਿ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਛੁਟ ਗਈ।

Verse 16

रवेः परतरं दैवं त्रैलोक्ये तु न विद्यते । यस्य प्रसादतो घोरान्मुक्तोहं गुरुकिल्बिषात्

ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਵਿ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਗੁਰੂ-ਅਪਰਾਧ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।

Verse 17

स्कंद उवाच । श्रुत्वा त्वत्तो गिरं नाथ विस्मयो मेऽभवत्प्रभो । त्वदन्योस्ति न को देवः कथं ब्रह्मवधं त्वयि

ਸਕੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਨਾਥ, ਤੇਰੇ ਮੁਖੋਂ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵ ਨਹੀਂ; ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦਾ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?

Verse 18

त्वं च ज्ञानीश्वरो योगी लोके भोक्ताऽक्षरोऽव्ययः । देवानां गुरुरेकस्त्वं व्याप्तरूपी महेश्वरः

ਤੂੰ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਯੋਗੀ ਹੈਂ; ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਭੋਗਤਾ ਹੈਂ—ਅਕਸ਼ਰ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਇਕੋ ਗੁਰੂ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।

Verse 19

सर्वज्ञो वरदो नित्यं सर्वेषां प्राणिनां प्रभुः । दुष्कृतं ते कुतो नाथ तथा क्रोधो विशेषतः

ਤੂੰ ਸਰਵਜ੍ਞ ਹੈਂ, ਨਿੱਤ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ। ਹੇ ਨਾਥ, ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਦੁਰਕਰਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧ?

Verse 20

शिव उवाच । लोकानां च हितार्थाय पृथग्भूता युगे युगे । सर्वं कुर्मो वयं पुत्र ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਅਸੀਂ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਅਸੀਂ—ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ—ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Verse 21

नास्माकं बंधमोक्षौ च नाकार्यं कार्यमेव वा । तथा लोकस्य रक्षार्थं चरामो विधिपूर्वकम्

ਸਾਡੇ ਲਈ ਨਾ ਬੰਧਨ ਹੈ ਨਾ ਮੋਖ; ਨਾ ਅਕਰਤਵ੍ਯ ਹੈ ਨਾ ਕਰਤਵ੍ਯ। ਤਾਂ ਵੀ ਲੋਕ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਸੀਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਰਨ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

Verse 22

सर्वं च परमं चैव सर्वविघ्नविनाशनम् । सर्वरोगप्रशमनं सर्वार्थप्रतिसाधकम्

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮ ਵੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਅਰਥ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਧ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 23

एकोसौ बहुधा भूत्वा कालभेदादनिंदितः । मासे मासे तु तपति एको द्वादशतां व्रजेत्

ਹੇ ਨਿੰਦਾਰਹਿਤ! ਉਹ ਇਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਾਲ ਦੇ ਭੇਦਾਂ ਕਰਕੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਹੀਨੇ ਦਰ ਮਹੀਨੇ ਉਹੀ ਇਕ ਤਪਦਾ (ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ) ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਇਕ ਹੀ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

मित्रो मार्गशिरे मासि पौषे विष्णुः सनातनः । वरुणो माघमासे तु सूर्यो वै फाल्गुने तथा

ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ (ਅਗਰਹਾਯਣ) ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਿਤ੍ਰ ਹੈ; ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵਰੁਣ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੂਰਯ ਹੈ।

Verse 25

चैत्रे मासि तपेद्भानुर्वैशाखे तापनः स्मृतः । ज्येष्ठमासे तपेदिंद्र आषाढे तपते रविः

ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਾਨੁ (ਸੂਰਜ) ਤਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਉਹ ‘ਤਾਪਨ’ (ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤਪਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਸ਼ਾਢ ਵਿੱਚ ਰਵਿ (ਸੂਰਜ) ਪ੍ਰਚੰਡ ਤਪਦਾ ਹੈ।

Verse 26

गभस्तिः श्रावणे मासि यमो भाद्रपदे तथा । हिरण्यरेताश्वयुजि कार्तिके तु दिवाकरः

ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ (ਸੂਰਜ) ‘ਗਭਸਤੀ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਭਾਦ੍ਰਪਦ ਵਿੱਚ ‘ਯਮ’। ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਵਿੱਚ ‘ਹਿਰਣ੍ਯਰੇਤਾ’, ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ‘ਦਿਵਾਕਰ’ ਹੈ।

Verse 27

इत्येते द्वादशादित्या मासि मासि प्रकीर्तिताः । उरुरूपा महातेजा युगांतानलवर्चसः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ ਮਹੀਨੇ ਦਰ ਮਹੀਨੇ ਪ੍ਰਕੀਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ—ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਅਤੇ ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਚੰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੇ।

Verse 28

य इदं पठते नित्यं तस्य पापं न विद्यते । न रोगो न च दारिद्र्यं नावमानो भवेत्क्वचित्

ਜੋ ਇਹ ਪਾਠ ਨਿੱਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਨਾ ਰੋਗ, ਨਾ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ ਉਪਜਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਅਪਮਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 29

अक्षयं लभते स्वर्गं सुखं राज्यं यशः क्रमात् । महामंत्रं प्रवक्ष्यामि सर्वप्रीतिकरं परम्

ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਅਖੰਡ ਸਵਰਗ, ਸੁਖ, ਰਾਜ-ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਮਹਾਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਾਂਗਾ—ਸਰਵੋਤਮ, ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਿਕਾਰਕ।

Verse 30

ऊं नमः सहस्रबाहवे आदित्याय नमोनमः । नमस्ते पद्महस्ताय वरुणाय नमोनमः

ਓਂ—ਸਹਸ੍ਰਬਾਹੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਆਦਿਤ੍ਯ (ਸੂਰਜ) ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਪਦਮਹਸਤ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 31

नमस्तिमिरनाशाय श्रीसूर्याय नमोनमः । नमः सहस्रजिह्वाय भानवे च नमोनमः

ਤਿਮਿਰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਹਸ੍ਰਜਿਹਵਾ ਭਾਨੁ ਨੂੰ ਵੀ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 32

त्वं च ब्रह्मा त्वं च विष्णू रुद्रस्त्वं च नमोनमः । त्वमग्निः सर्वभूतेषु वायुस्त्वं च नमोनमः

ਤੂੰ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਰੁਦ੍ਰ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੂੰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਵਾਯੂ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 33

सर्वगः सर्वभूतेषु नहि किंचित्त्वया विना । चराचरे जगत्यस्मिन्सर्वदेहे व्यवस्थितः

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਸਰਵਗਤ ਹੈਂ, ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਚਲ-ਅਚਲ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹਰ ਦੇਹ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤ ਹੈਂ।

Verse 34

इति जप्त्वा लभेत्कामं स्वर्गभोग्यादिकं क्रमात् । आदित्यो भास्करः सूर्यो अर्को भानुर्दिवाकरः

ਇਉਂ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਇੱਛਿਤ ਫਲ—ਜਿਵੇਂ ਸਵਰਗ ਦੇ ਭੋਗ ਆਦਿ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਭਾਸਕਰ, ਸੂਰ੍ਯ, ਅਰਕ, ਭਾਨੁ ਅਤੇ ਦਿਵਾਕਰ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 35

सुवर्णरेता मित्रश्च पूषा त्वष्टा च ते दश । स्वयंभूस्तिमिराशश्च द्वादशः परिकीर्तितः

ਸੁਵਰ੍ਣਰੇਤਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਪੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਤ੍ਵਸ਼੍ਟ੍ਰ—ਇਹ ਦਸ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸ੍ਵਯੰਭੂ ਤੇ ਤਿਮਿਰਾਸ਼ ਵੀ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਹਨ—ਇਉਂ ਬਾਰਾਂ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕੀਰਤਿਤ ਹਨ।

Verse 36

नामान्येतानि सूर्यस्य शुचिर्यस्तु पठेन्नरः । सर्वपापाच्च रोगाच्च मुक्तो याति परां गतिम्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰ੍ਯ ਦੇ ਇਹ ਨਾਮ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 37

पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि भास्करस्य महात्मनः । रक्ताख्याये रक्तनिभास्सिंदूरारुणविग्रहाः

ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਸਕਰ ਦੀ ਹੋਰ ਕਥਾ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ। ‘ਰਕਤ’ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਿੰਧੂਰ ਵਰਗੇ ਅਰੁਣ, ਲਾਲੀਮਾਯ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਰਕਤ-ਸਮ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।

Verse 38

यानि नामानि मुख्यानि तच्छृणुष्व षडानन । तपनस्तापनश्चैव कर्त्ता हर्त्ता ग्रहेश्वरः

ਹੇ ਛੇ-ਮੁਖੇ! ਮੁੱਖ ਨਾਮ ਸੁਣ: ਤਪਨ, ਤਾਪਨ, ਕਰਤਾ (ਕਰਨਹਾਰ), ਹਰਤਾ (ਹਰਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਗ੍ਰਹੇਸ਼ਵਰ (ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ)।

Verse 39

लोकसाक्षी त्रिलोकेषु व्योमाधिपो दिवाकरः । अग्निगर्भो महाविप्रः स्वर्गः सप्ताश्ववाहनः

ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ, ਦਿਵਾਕਰ ਸੂਰਜ। ਉਹ ਅਗਨਿਗਰਭ, ਮਹਾਵਿਪ੍ਰ ਹੈ; ਉਹੀ ਸਵਰਗ ਹੈ ਅਤੇ ਸੱਤ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ਦਾ ਵਾਹਨ ਹੈ।

Verse 40

पद्महस्तस्तमोभेदी ऋग्वेदो यजुस्सामगः । कालप्रियं पुंडरीकं मूलस्थानं च भावितम्

ਕਮਲ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰੇ, ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਭੇਦਣ ਵਾਲਾ—਋ਗ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ। ਕਾਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ; ਸ਼ੁੱਧ ਪੁੰਡਰੀਕ ਕਮਲ ਅਤੇ ਮੂਲ ਅਸਥਾਨ ਭੀ ਉਸ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਮੰਨ ਕੇ ਧਿਆਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 41

यः स्मरेच्च सदा भक्त्या तस्य रोगभयं कुतः । शृणु कार्तिक यत्नेन सर्वपापहरं शुभम्

ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਗ ਦਾ ਡਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਕਾਰਤਿਕ! ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੁਣ—ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਉਪਦੇਸ਼ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 42

न संदेहो मनाक्कार्य आदित्यस्य महामते । ऊं इंद्राय नमः ऊं विष्णवे नमः

ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ! ਆਦਿਤ੍ਯ ਬਾਰੇ ਕਰਤਵ੍ਯ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। (ਜਪੋ:) ‘ਓਂ ਇੰਦਰਾਯ ਨਮਹ; ਓਂ ਵਿਸ਼੍ਣਵੇ ਨਮਹ।’

Verse 43

एष जप्यश्च होमश्च संध्योपासनमेव च । सर्वशांतिकरश्चैव सर्वविघ्नविनाशनः

ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੋਮ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਲਈ ਭੀ, ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਆਚਰਨ ਲਈ ਵੀ; ਇਹ ਸਰਵ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 44

नाशयेत्सर्वरोगांश्च लूताविस्फोटकादिकान् । कामलादिकरोगांश्च ये रोगाश्चैव दारुणाः

ਇਹ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਲੂਤਾ, ਵਿਸਫੋਟਕ ਆਦਿ ਚਮੜੀ ਦੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਕਾਮਲਾ ਆਦਿ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਭਿਆਨਕ ਰੋਗ ਹਨ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।

Verse 45

एकाहिकं त्र्यहिकं च ज्वरं चातुर्थिकं तथा । कुष्ठं रोगं क्षयं रोगं कुक्षिरोगं ज्वरं तथा

ਇਹ ਇਕ ਦਿਨ ਵਾਲਾ ਜ਼ੁਕਾਮੀ ਬੁਖਾਰ, ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਾਲਾ ਬੁਖਾਰ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਬੁਖਾਰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕੋਢ, ਖ਼ਸਰਾ/ਖ਼ਯ (ਖਪਤ), ਪੇਟ ਦੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ।

Verse 46

अश्मरीमूत्रंकृच्छ्रांश्च नानारोगामयांस्तथा । ये वातप्रभवा रोगा ये रोगा गर्भसंभवाः

ਇਹ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਨਲੀ ਦੀ ਪੱਥਰੀ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੋਗ-ਵਿਆਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਵਾਤ ਦੇ ਵਿਗਾੜ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਗਰਭ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ (ਜਨਮਜਾਤ) ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 47

मर्दयन्तो महारोगा मर्दिता वेदनात्मकाः । विलयं यांति ते सर्व आदित्योच्चारणेन तु

ਜੋ ਮਹਾ-ਰੋਗ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੁਚਲ ਦੇਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੀ ਵੇਦਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕੁਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਆਦਿਤ੍ਯ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 48

रक्ष मां देवदेवेश ग्रहरोगभयेषु च । प्रशमं यांति ते सर्वे कीर्तिते तु दिवाकरे

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ-ਈਸ਼! ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਦਿਵਾਕਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਡਰ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 49

मूलमंत्रं प्रवक्ष्यामि सर्वकामार्थसाधकम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं नित्यं भास्करस्य महात्मनः

ਮੈਂ ਮਹਾਤਮਾ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ) ਦਾ ਮੂਲ-ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਿਧ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਨਿੱਤ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 50

मंत्रश्चायं ॐ ह्रां ह्रीं सः सूर्याय नमः । अनेन मंत्रेण सदा सर्वसिद्धिर्भवेद्ध्रुवं

ਅਤੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਹੈ: “ਓਂ ਹ੍ਰਾਂ ਹ੍ਰੀਂ ਸਃ ਸੂਰਿਆਯ ਨਮਃ।” ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਸਦਾ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 51

व्याधयो वै न बाधंते न चानिष्टं भयं भवेत् । सूर्यावर्तोदकं यस्तु गृहीत्वा तु क्रमेण तु

ਰੋਗ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਤਾਉਂਦੇ, ਨਾਹ ਹੀ ਕੋਈ ਅਸ਼ੁਭ ਡਰ ਉੱਠਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੂਰਿਆਵਰਤ ਜਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 52

तस्य प्राशनमात्रेण नरो रोगात्प्रमुच्यते । न दातव्यं न ख्यातव्यं जप्तव्यं च प्रयत्नतः

ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਜਪ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 53

अभक्तेष्वनपत्येषु पाषण्डलौकिकेषु च । कटुतैलसमायुक्तं नस्ये पाने च दापयेत्

ਸ਼ਰਧਾਹੀਣ, ਔਲਾਦਹੀਣ, ਪਾਖੰਡੀ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨੱਕ ਅਤੇ ਪੀਣ ਲਈ ਕੌੜਾ ਤੇਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 54

सूर्यावर्तजलं पुत्र सर्वरोगाद्विमुच्यते । मूलमंत्रस्तु जप्तव्यः संध्यायां होमकर्मसु

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਜ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਲ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੰਧਿਆ ਅਤੇ ਹਵਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 55

जप्यमाने तु नश्यंति रोगाः क्रूरग्रहास्तथा । किमन्यैर्बहुभिः शास्त्रैर्मंत्रैर्वा बहुविस्तरैः

ਜਦੋਂ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੋਗ ਅਤੇ ਕ੍ਰੂਰ ਗ੍ਰਹਿ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਜਾਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?

Verse 56

सर्वशांतिरियं वत्स सर्वार्थप्रतिसाधिका । नास्तिकाय न दातव्या देवब्राह्मणनिंदके

ਹੇ ਬੱਚੇ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸੋਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਰ ਮਕਸਦ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਾਸਤਿਕ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 57

गुरुभक्ताय दातव्या नान्येभ्योपि कदाचन । प्रातरुत्थाय यो नित्यं कीर्तयिष्यति मानवः

ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਇਸ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੇਗਾ...

Verse 58

गोघ्नः कृतघ्नकश्चैव मुच्यते सर्वपातकैः । शरीरारोग्यकृच्चैव धनवृद्धियशस्करः

ਗਾਂ-ਘਾਤੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਘਨ ਭੀ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਦੇਹ ਨੂੰ ਆਰੋਗਤਾ ਦਿੰਦਾ, ਧਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 59

जायते नात्र संदेहो यस्य तुष्येद्दिवाकरः । एककालं द्विकालं वा त्रिकालं नित्यमेव च

ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ: ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦਿਵਾਕਰ (ਸੂਰਜ) ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ—ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰ, ਦੋ ਵਾਰ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਾਂ ਸਦਾ ਹੀ—ਉਸ ਲਈ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਉਪਜਦੇ ਹਨ।

Verse 60

यः पठेद्रविसान्निध्ये सोऽभीष्टं फलमाप्नुयात् । पुत्रार्थी लभते पुत्रं कन्यार्थी कन्यकां लभेत्

ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਨਮੁੱਖ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਹ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 61

विद्यार्थी लभते विद्यां धनार्थी लभते धनं । शृणुयात्संयुतो भक्त्या शुद्धाचारसमन्वितः

ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਅਰਥੀ ਵਿਦਿਆ ਪਾਂਦਾ ਹੈ; ਧਨ ਦਾ ਅਰਥੀ ਧਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਕਤੀ ਨਾਲ, ਸੰਯਮਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਆਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 62

सर्वपापविनिर्मुक्तस्सूर्यलोकं व्रजत्यपि । भास्करस्य व्रते यच्च व्रताचारमखेषु च

ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸੂਰਯਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਸਕਰ ਦੇ ਵਰਤ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤ-ਆਚਾਰ ਦੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਥਾ ਦਾ ਫਲ ਹੈ।

Verse 63

पुण्यस्थानेषु तीर्थेषु पठेत्कोटिगुणं भवेत् । ग्रहे भोज्येषु पूजायां ब्रह्मभोज्ये द्विजाग्रतः

ਪੁੰਨ-ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ-ਅਰਪਣ, ਪੂਜਾ ਵੇਲੇ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭੋਜ (ਬ੍ਰਹਮਭੋਜ) ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 64

य इदं पठते विप्रस्तस्यानंतफलं भवेत् । तपस्विनां च विप्राणां देवानामग्रतः सुधीः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 65

यः पठेत्पाठयेद्वापि सुरलोके महीयते

ਜੋ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ—ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਕਰਵਾਏ ਵੀ—ਉਹ ਸੁਰਲੋਕ (ਸਵਰਗ) ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 78

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे सूर्यशांतिर्नामाष्टसप्ततितमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਥਮ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਖੰਡ ਵਿੱਚ “ਸੂਰਯ-ਸ਼ਾਂਤੀ” ਨਾਮਕ ਅਠੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।