Adhyaya 58

Verse 1

व्यास उवाच । शाखिनामेव सर्वेषां फलं वक्ष्यामि यादृशम् । तच्छृणुध्वं महाभागा रोपणे च पृथक्पृथक्

ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਸਭ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਫਲ-ਰੂਪ ਪੁੰਨ ਦਾ ਜਿਹਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ, ਸੁਣੋ—ਰੋਪਣ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਦਰੱਖਤ ਦਰੱਖਤ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।

Verse 2

यस्तु रोपयते तीरे पुण्यवृक्षान्समंततः । तस्य पुण्यफलं ज्ञातुं कथितुं नैव शक्यते

ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਰੋਪਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਨਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾਂ ਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Verse 3

अन्यत्र रोपणं कृत्वा शाखिनां यत्फलं लभेत् । ततो जलसमीपे तु लक्षकोटिगुणं भवेत्

ਹੋਰ ਥਾਂ ਦਰੱਖਤ ਰੋਪਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਮ ਜਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਲੱਖ-ਕੋਟੀ ਗੁਣਾ, ਅਰਥਾਤ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 4

स्वयं पुष्करिणी तीरे त्वनंतं फलमश्नुते । तस्माच्छतगुणं ब्रूमः शाखिनां पुण्यकारिणाम्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪ ਪਵਿੱਤਰ ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਤਟ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਪੁਣ੍ਯ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰੁੱਖ ਲਗਾਉਣ ਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪੁਣ੍ਯ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰਾ ਹੈ।

Verse 5

अश्वत्थरोपणं कृत्वा जलाशयसमीपतः । यत्फलं लभते मर्त्यो न तत्क्रतुशतैरपि

ਜਲਾਸ਼ਯ ਦੇ ਨੇੜੇ ਅਸ਼ਵਤ्थ (ਪੀਪਲ) ਦਾ ਰੋਪਣ ਕਰਕੇ ਮਰਤ੍ਯ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਪੁਣ੍ਯ-ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌ ਵੇਦਿਕ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।

Verse 6

पतंति यानि पत्राणि जले पर्वणि पर्वणि । तानि पिंडसमानीह पितॄणामक्षयं ययुः

ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਵਣ-ਪਰਵਣ ਤੇ ਜੋ ਪੱਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 7

खादंति पतगास्तत्र फलानि कामतो ध्रुवम् । ब्रह्मभक्ष्यसमं तस्य पुण्यं भवति चाक्षयम्

ਉੱਥੇ ਪੰਛੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਸ ਕਰਮ ਦਾ ਪੁਣ੍ਯ ਅਖੰਡ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਬ੍ਰਹਮਾ-ਯੋਗ੍ਯ ਭੋਜਨ ਦਾਨ ਦੇ ਸਮਾਨ।

Verse 8

अश्वत्थेनैव भक्ष्येण रोपणेनैव यत्फलम् । तद्वै क्रतुशतैर्नैव पुत्रैरेव शतैरपि

ਅਸ਼ਵਤ्थ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਭੋਜਨ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਤ्थ ਦਾ ਰੋਪਣ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁਣ੍ਯ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ।

Verse 9

उष्णेच्छायां प्रगृह्णंति गावो देवद्विजातयः । कर्तुः पितृगणानां च स्वर्गो भवति चाक्षयः

ਗਰਮੀ ਦੀ ਛਾਂਹ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਵਿਜ ਗੋਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤ੍ਰਗਣਾਂ ਲਈ ਅਖੰਡ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 10

कर्तुं स्वस्थस्य वै विघ्नमक्षयत्वान्न शक्यते । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन रोपयेद्वृक्षमाधवम्

ਜੋ ਆਤਮਿਕ ਰੂਪੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਸੁਸਥ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਅਖੰਡ ਰੱਖਿਆ ਕਰਕੇ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਮਾਧਵ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ (ਵਿਸ਼ਨੂ-ਪ੍ਰਿਯ) ਰੋਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 11

एकं वृक्षं समारोप्य नरः स्वर्गान्न हीयते । तस्मादेव महावृक्षं रोपयध्वं द्विजोत्तमाः

ਇੱਕ ਹੀ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਰੋਪ ਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮੋ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਦਿਰਘਾਯੂ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਰੋਪੋ।

Verse 12

जलानां निकटे रम्ये रसानां क्रयविक्रये । मार्गे जलाशये वृक्षान्रोपयेद्यो महाशयः

ਜਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਥਾਂ, ਰਸਾਂ ਆਦਿ ਦੇ ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖ਼ਤ ਵਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਰਾਹਾਂ ਤੇ ਜਲਾਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜੋ ਮਹਾਨ-ਚਿੱਤ ਮਨੁੱਖ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਰੋਪਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾ ਪੁੰਨ ਕਮਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 13

अश्वत्थादीन्समारोप्य स्वर्गं याति मनोरमम् । अर्चयित्वा तु यत्पुण्यं प्रवक्ष्यामि द्विजातयः

ਅਸ਼ਵਤ्थ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਰੋਪ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮਨੋਹਰ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਦਵਿਜੋ, ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 14

स्नात्वाश्वत्थं स्पृशेद्यस्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते । अस्नातो यः स्पृशेन्मर्त्यो लभते स्नानजं फलम्

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸ਼ਵੱਥ (ਪੀਪਲ) ਨੂੰ ਛੂਹੇ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਮਰਤਿਆ ਬਿਨਾ ਸਨਾਨ ਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਨਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 15

दृष्ट्वा च नाशयेत्पापं स्पृष्ट्वा लक्ष्मीं प्रपद्यते । प्रदक्षिणे भवेदायुः सदाश्वत्थ नमोस्तु ते

ਹੇ ਅਸ਼ਵੱਥ! ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮਾਤ੍ਰ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਆਯੁ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸ਼ਵੱਥ, ਤੈਨੂੰ ਨਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

Verse 16

चलद्दलाय वृक्षाय सदा विष्णुस्थिताय च । बोधिसत्वाय योग्याय सदाश्वत्थ नमोस्तु ते

ਕੰਬਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿਕਸ਼, ਸਦਾ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ! ਜਾਗ੍ਰਤ ਸਾਧਕ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੇ ਚਿਰੰਤਨ ਅਸ਼ਵੱਥ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

Verse 17

अश्वत्थाय तु हव्यं तु पयो नैवेद्यमेव च । पुष्पं धूपं दीपकं च दत्वा स्वर्गान्न हीयते

ਅਸ਼ਵੱਥ ਨੂੰ ਹਵਿ-ਆਹੁਤੀ, ਦੁੱਧ ਦਾ ਨੈਵੇਦ੍ਯ, ਅਤੇ ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੀ ਚਿਊਂਦਾ ਨਹੀਂ।

Verse 18

सपुत्रं चाक्षयं विद्धि धनवृद्धियशस्करम् । विजयं मानदं भद्रमश्वत्थस्य प्रपूजनम्

ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੀ ਪ੍ਰਪੂਜਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ-ਪ੍ਰਦਾਇਕ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਪੁੰਨ-ਦਾਇਕ ਜਾਣੋ; ਇਹ ਧਨ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਵਿਜੈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਮਾਨ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਉਤਪੰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 19

यज्जप्तं च हुतं स्तोत्रं यन्त्रमंत्रादिकं च यत् । सर्वं कोटिगुणं प्रोक्तं मूले चलदलस्य च

ਜਪ ਵਿਚ ਜੋ ਕੁਝ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹਵਨ ਵਿਚ ਜੋ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਤੋਤ੍ਰ ਪਾਠ ਹੈ, ਅਤੇ ਯੰਤਰ-ਮੰਤਰ ਆਦਿਕ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੈ—ਕਲਦਲ (ਪਵਿੱਤਰ ਬੂਟੀ) ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੋਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਕੋਟਿਗੁਣ ਫਲਦਾਇਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 20

यस्य मूले स्थितो विष्णुर्मध्ये तिष्ठति शंकरः । अग्रभागे स्थितो ब्रह्मा कस्तं जगति नार्चयेत्

ਜਿਸ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿਚ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਅਗਲੇ ਭਾਗ ਵਿਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਸਥਿਤ ਹਨ—ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿਚ ਕੌਣ ਨਾ ਪੂਜੇਗਾ?

Verse 21

सोमवारे त्वमायां च स्नानं यन्मौनिना कृतम् । दानस्य गोसहस्रस्य फलं चाश्वत्थवंदने

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਤ੍ਵਮਾਯਾ ਵਿਚ ਮੌਨੀ ਸਾਧੂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਨਾਨ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਐਸੇ ਹੀ ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੇ ਵੰਦਨ-ਪੂਜਨ ਦਾ ਵੀ ਫਲ ਹੈ।

Verse 22

सप्तप्रदक्षिणेनैव गवामयुतजं फलम् । प्रचुराल्लक्षकोटिश्च तस्मात्कार्या हि सा सदा

ਕੇਵਲ ਸੱਤ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਜਿਤਨਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਲੱਖਾਂ-ਕੋਟੀਆਂ ਪੁੰਨ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ (ਸੱਤ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ) ਸਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 23

यत्किंचिद्दीयते तत्र फलमूलजलादिकम् । सर्वं तच्चाक्षयफलं जन्मजन्मसु जायते

ਉੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਫਲ, ਮੂਲ, ਜਲ ਆਦਿਕ—ਉਹ ਸਭ ਅਖੰਡ ਫਲ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਨਮ ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਵਿਚ ਭੀ ਫਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

अहोश्वत्थसमो नास्ति वृक्षरूपी हरिर्भुवि । यथा पूज्यो द्विजो लोके यथा गावो यथामराः

ਅਹੋ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥ (ਪੀਪਲ) ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵ੍ਰਿੱਖ ਨਹੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਰਿ ਇੱਥੇ ਵ੍ਰਿੱਖ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ।

Verse 25

तथाश्वत्थवृक्षरूपी देवः पूज्यतमः स्मृतः । रोपणे रक्षणे स्पर्शे पूजाकर्मणि वै सदा

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸ਼ਵੱਥ-ਵ੍ਰਿੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਅਧਿਕ ਪੂਜਣਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਸਦਾ ਹੀ: ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਪਣ ਵਿੱਚ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ, ਸਪਰਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪੂਜਾ-ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ।

Verse 26

ददाति वित्तं पुत्रांश्च स्वर्गं मोक्षं पुनः क्रमात् । किंचिच्छेदं तु यः कुर्यादश्वत्थस्य तनौ नरः

ਉਹ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਨ, ਪੁੱਤਰ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਫਿਰ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਸ਼ਵੱਥ (ਪੀਪਲ) ਦੇ ਤਨ—ਤਣੇ ਉੱਤੇ—ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਵੀ ਕੱਟ ਲਗਾਏ…

Verse 27

कल्पैकं निरयं भुक्त्वा चांडालादौ प्रजायते । मूलच्छेदेन तस्यैव स च यात्यपुनर्भवम्

ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਨਰਕ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਚਾਂਡਾਲ ਆਦਿ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ (ਸੰਸਾਰ/ਪਾਪ ਦੇ ਮੂਲ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ), ਉਹ ਵੀ ਅਪੁਨਰਭਵ—ਪੁਨਰਜਨਮ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ—ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 28

पुरुषास्तस्य तिष्ठंति रौरवे घोरदर्शने । अश्वत्थस्यैकवृक्षस्य रोपणे यत्फलं भवेत्

ਅਜੇਹੇ ਮਨੁੱਖ ਭਿਆਨਕ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਸ਼ਵੱਥ ਦੇ ਇਕੋ ਵ੍ਰਿੱਖ ਨੂੰ ਰੋਪਣ ਨਾਲ ਜੋ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 29

तथैव चंपकेर्के च त्रयाणां रोपणेपि च । अष्टौ बिल्वस्य वृक्षाश्च न्यग्रोधाश्चैव सप्त च

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੰਪਕ ਅਤੇ ਏਰਕ ਦੇ ਰੋਪਣ ਵਿੱਚ ਭੀ ਪੁੰਨ ਹੈ; ਬਿਲਵ ਦੇ ਅੱਠ ਵ੍ਰਿਖ਼ ਅਤੇ ਨਿਆਗ੍ਰੋਧ (ਵਟ) ਦੇ ਸੱਤ ਵ੍ਰਿਖ਼ ਵੀ ਲਗਾਏ ਜਾਣ।

Verse 30

निंबस्य दशवृक्षाश्च फलं चैषां समं भवेत् । एकैकस्य फलं चोक्तं वृक्षाणां रोपणे द्विजाः

ਨਿੰਬ (ਨੀਮ) ਦੇ ਦਸ ਵ੍ਰਿਖ਼ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਸਮਾਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਵ੍ਰਿਖ਼ ਰੋਪਣ ਦਾ ਫਲ ਹਰ ਇਕ ਵ੍ਰਿਖ਼ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 31

एवं बुध्वा तु धर्मात्मा यः कुर्यात्कृत्रिमं वनम् । कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਕ੍ਰਿਤ੍ਰਿਮ ਵਨ (ਬਾਗ਼) ਬਣਾਵੇ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਕਲਪਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਕਰੋੜ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 32

नाकमेति स चूतस्य समारोप्य सहस्रकम् । ततो द्वित्रिगुणेनैव न्यूने वा प्रचुरेपि वा

ਜੋ ਚੂਤ (ਆਮ) ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਫਲ ਦੋਗੁਣਾ ਜਾਂ ਤਿਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਘੱਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹੋਵੇ।

Verse 33

भुंक्ते भुक्त्वा पुनः कुर्यान्नृपो वाथ सदीश्वरः । स्वर्गं भोग्यं ततो राज्यं कल्याणं मंगलं शुभम्

ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਕਰਮ ਕਰੇ; ਰਾਜਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਈਸ਼ਵਰ-ਸਮਾਨ ਪੁਰਖ—ਉਹ ਭੋਗਣਯੋਗ ਸਵਰਗ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜਯ, ਕਲਿਆਣ, ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 34

आरोग्यं शौर्यसंपन्नमारामादेव जायते । फलानि यस्य खादंति जंतवोथ सहस्रशः

ਬਾਗ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਆਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਯ ਉਪਜਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੀਵ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 35

आश्रिता विहगाः कीटाः पतगाः शलभादयः । छायाश्रिताश्च ये सत्वास्तत्संख्याताः पृथग्जनाः

ਉਥੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ, ਕੀੜੇ, ਟਿੱਡੇ ਆਦਿ ਪਤੰਗੇ, ਅਤੇ ਜੋ ਜੀਵ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਸਭ ਆਪਣੀ ਗਿਣਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 36

तस्य किंकरतां यांति शतशो देवतार्चिताः । ये च वृक्षा महासत्वास्सर्वे ते देवरूपिणः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਤ ਸੈਂਕੜੇ ਦੇਵ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ ਵਾਲੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਿੱਖ ਵੀ—ਸਭ ਦੇਵ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 37

तदर्चा पितृवत्कार्या शुश्रूषां जलपिंडकम् । मर्त्यलोके च ते पुत्रास्तस्य जन्मनि जन्मनि

ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਸੇਵਾ, ਜਲ-ਤਰਨ ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਕੇ। ਅਤੇ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 38

सुरूपाः सुविनीताश्च सदापुण्यक्रिया शुभाः । एवं गणेशतां यांति जंतवश्चूतलग्नकाः

ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸੁਵਿਨੀਤ, ਸਦਾ ਪੁੰਨਮਈ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਮ ਦੇ ਵ੍ਰਿੱਖ ਨਾਲ ਭਕਤੀ ਜੋੜੇ ਜੀਵ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਗਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 39

धात्री हरीतकी चान्ये कटुतिक्ताम्लसंभवाः । सर्वे चारामतः शुद्धाः फलदाः शिवदाः सदा

ਧਾਤ੍ਰੀ (ਆਮਲਕੀ), ਹਰੀਤਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਫਲ, ਜੋ ਕਟੂ, ਤਿੱਖੇ, ਤਿਕਤੇ ਅਤੇ ਅੰਮਲੇ ਰਸਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਹਨ—ਸਭ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਸਦਾ ਫਲ (ਲਾਭ) ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਿਤ ਸ਼ਿਵ-ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।

Verse 40

प्रासादा यत्र सौवर्णाः सर्वरत्नविभूषिताः । सर्वाभरणसंयुक्ता विमानाश्चानिलोपमाः

ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਅਤੇ ਵਿਮਾਨ ਵੀ—ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਜੇ—ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼, ਅਤੁਲ ਹਨ।

Verse 41

शातकुंभमया वृक्षाः सदैव सर्वदायिनः । सर्वर्तुसुखदाः सौम्यकन्यका अप्सरस्समाः

ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਤਕੁੰਭ (ਖ਼ਾਲਿਸ) ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਵ੍ਰਿੱਖ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਸਭ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਕੋਮਲ ਕਨਿਆਵਾਂ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਸਮਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 42

गीतनृत्यपराधीरास्तत्र तिष्ठंति वृक्षदाः । पुष्करिण्यो विशेषेण खातान्यन्यानि यानि च

ਉੱਥੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਵਿੱਚ ਰਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਮਨੋਰਥ-ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿੱਖ ਵੀ ਹਨ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸ਼ਕਰিণੀਆਂ (ਕਮਲ-ਸਰੋਵਰ), ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੋਦੇ ਹੋਏ ਕੁੰਡ ਆਦਿ ਜਲਾਸ਼ਯ ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਹਨ।

Verse 43

शुद्धोपलांतरचिता नद्यः पायसकर्द्दमाः । पुनर्दुग्धसफेनाश्च अन्नादिषड्रसान्विताः

ਉੱਥੇ ਨਦੀਆਂ ਸ਼ੁੱਧ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਣੀਆਂ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਚੜ ਖੀਰ (ਪਾਯਸ) ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਫੇਨ ਸਮੇਤ ਵਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਅੰਨ ਆਦਿ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਛੇ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ।

Verse 44

मर्त्यलोके यथा भोग्यं पुनः स्वर्गे पुनर्भुवि । पुनरेव तदभ्यासात्खातमारामकं पुनः

ਜਿਵੇਂ ਮਰਤ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੋਗ ਭੋਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮੁੜ ਭੋਗੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਭੋਗ ਦੀ ਵਾਰੰਵਾਰ ਆਦਤ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਮੁੜ ਖੋਦੀ ਹੋਈ ਖਾਈ—ਵਿਨਾਸ਼ਕ ਦਸ਼ਾ—ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ।

Verse 45

यथा पुण्यादिकं कृत्वा स्वर्गमर्त्याधिपः पुमान् । अशक्तस्तु प्रपां कृत्वा पुष्करिण्याः फलं लभेत्

ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਪੁੰਨ ਆਦਿਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਮਰਤ੍ਯ ਵਿੱਚ ਅਧਿਪਤਿ ਪਦ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਜੇ ਵੱਡੇ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਪਾ—ਜਨ-ਹਿਤ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਛਾਂਵ-ਥਾਂ—ਬਣਾ ਕੇ ਪੁਣ੍ਯ ਸਰੋਵਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 46

प्रपाया लक्षणं चात्र सर्वपापहरं परं । सर्वभोगप्रदं शुद्धं स्वर्गापवर्गदं स्थिरं

ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਪਾ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਰਵ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲੀ ਪਰਮ ਹੈ; ਸਭ ਭੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਅਪਵਰਗ (ਮੋਖ) ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 47

लक्षणं च प्रवक्ष्यामि प्रपायाः कीर्तिवर्धनम् । निर्जलेऽध्वनि पृक्ते च स्थाने कृत्वा च मंडपम्

ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਪਾ ਦੇ ਉਹ ਲੱਛਣ ਕਹਾਂਗਾ ਜੋ ਕੀਰਤੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਰਸਤਾ ਨਿਰਜਲ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਉੱਥੇ ਮੰਡਪ (ਛਾਂਵ ਵਾਲਾ ਪਵਿਲੀਅਨ) ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 48

बहुपान्थे समायाते ग्रीष्मवर्षाशरत्स्वपि । अगरुकादि सौगंध्यं जलं पूगं सचंद्रकम्

ਜਦੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਾਂਥੀ ਆਉਣ—ਚਾਹੇ ਗ੍ਰੀਸ਼ਮ, ਵਰਖਾ ਜਾਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ—ਤਾਂ ਅਗਰੂ ਆਦਿ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦਾ ਜਲ, ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਗ (ਸੁਪਾਰੀ) ਅਤੇ ਚੰਦਰਕ ਸਮਾਨ ਠੰਢਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਾਨੀਯ ਪੇਯ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 49

आसनं चैव तांबूलं दत्वा स्वर्गान्न हीयते । एवं वर्षत्रयेणैव पुष्करिण्याः फलं लभेत्

ਆਸਨ ਅਤੇ ਤੰਬੂਲ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੁਸ਼ਕਰিণੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ) ਦਾ ਪੂਰਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 50

स्वर्गाच्चैवाच्युतो मर्त्यो देवैरपि प्रपूज्यते । मासमेकं तु यो दद्यात्प्रपां ग्रीष्मेथ निर्जले

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗਰਮੀ ਦੇ ਸੁੱਕੇ ਸਮੇਂ, ਪਾਣੀ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹੀਨਾ ਪ੍ਰਪਾ (ਪਾਣੀ ਪਿਲਾਉਣ ਦੀ ਥਾਂ) ਦਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭੀ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 51

कल्पैकं तु वसेत्स्वर्गे स्वर्गाद्भ्रष्टो महीयते । प्रपादास्तत्र तिष्ठंति यत्र पुष्करिणीप्रदाः

ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਭੀ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਮਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਪ੍ਰਪਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਪੁਸ਼ਕਰিণੀਆਂ ਕਿਰਪਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 52

नोचेद्धर्मघटो देयः पुण्यः पापक्षयाय च । एष धर्मघटो ज्ञेयो ब्रह्मविष्णुशिवात्मकः

ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਧਰਮ-ਘਟ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪੁੰਨਮਈ ਦਾਨ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਧਰਮ-ਘਟ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 53

तवप्रसादात्सफलाः मम संतु मनोरथाः । स्वर्णमाषं चतुर्भागं दक्षिणार्थं घटस्य च

ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨੋਰਥ ਸਫਲ ਹੋਣ। ਅਤੇ ਘਟ-ਕਰਮ ਦੀ ਦੱਖਿਣਾ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦਾ ਮਾਸ਼ਾ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਭੀ ਅਰਪਿਤ ਹੋਵੇ।

Verse 54

एवं वर्षत्रयेणैव प्रपादानफलं लभेत् । यः पठेच्छ्रावयेद्वापि पुष्करिण्यादिजं फलम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੇਵਲ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਪਾਦਾਨ—ਜਨ-ਹਿਤ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਛਾਂਵਲੀ/ਪਿਆਉ ਬਣਾਉਣ—ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਵਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵੇ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰিণੀ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪੁੰਨ ਵੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 55

साक्षात्पापाद्भवेन्मुक्तस्तत्प्रसादात्तु सद्गतिः । जनेषु श्रावयेद्यस्तु पुण्याख्यानमिदं शुभम्

ਇਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਿੱਧੇ ਹੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ, ਪੁੰਨਮਈ ਧਰਮ-ਆਖਿਆਨ ਸੁਣਾਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 56

कल्पकोटिसहस्राणि सुरलोके स तिष्ठति

ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 58

इति श्रीपाद्मपुराणे प्रथमे सृष्टिखंडे पुष्करिण्यादिधर्मकीर्तनंनामाष्टपंचाशत्तमो । ऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗ੍ਰੰਥ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਖੰਡ ਵਿੱਚ “ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ ਆਦਿ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਕੀਰਤੀ” ਨਾਮਕ ਅਠਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।