Adhyaya 29
Srishti KhandaAdhyaya 2958 Verses

Adhyaya 29

The Vow of the Bed of Good Fortune (Saubhāgya-śayana) and the Saubhāgyāṣṭaka

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯ-ਸ਼ਯਨ’ ਨਾਮਕ ਵਰਤ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਪੌਰਾਣਿਕ ਉਤਪੱਤੀ-ਪ੍ਰਸੰਗ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਪ੍ਰਲਯ-ਅਗਨਿ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯ (ਭਾਗ੍ਯ-ਲਕਸ਼ਮੀ) ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਵਕਸ਼ਸਥਲ ‘ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੈਰ-ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਕਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਸ਼ ਅੱਠ ਮੰਗਲਦਾਇਕ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਸ਼ਟਕ’ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਸਤੀ/ਲਲਿਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਸਤੁਤ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਬਸੰਤ-ਰਿਤੂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਨੂੰ ਸਨਾਨ, ਸ਼ਿਵ–ਗੌਰੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ, ਨੈਵੇਦ੍ਯ-ਅਰਪਣ, ਅੰਗ-ਅੰਗ ਨ੍ਯਾਸ-ਸਮਾਨ ਨਮਸਕਾਰ-ਕ੍ਰਮ, ਅਤੇ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਸ਼ਟਕ’ ਪਾਠ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਸਾਲ ਭਰ ਮਹੀਨਾ-ਮਹੀਨਾ ਆਹਾਰ/ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਨ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁਭ-ਸ਼ਯਨ (ਬਿਸਤਰਾ), ਸੁਵਰਨ-ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਬੈਲ—ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਦਾਂਪਤ੍ਯ-ਸੁਖ, ਸਮ੍ਰਿਧੀ, ਯਸ਼, ਸ੍ਵਰਗ-ਲਾਭ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ-ਮੁਖੀ ਪੁਣ੍ਯ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

एकोनत्रिंशोऽध्यायः । पुलस्त्यौवाच । तथैवान्यत्प्रवक्ष्यामि सर्वकामफलप्रदम् । सौभाग्यशयनंनाम यत्पुराणविदो विदुः

ਇਕੋਨਤੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਹਾਂਗਾ ਜੋ ਸਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ-ਵਿਦ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯ-ਸ਼ਯਨ’ ਨਾਮਕ ਵਿਧੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।”

Verse 2

पुरा दग्धेषु लोकेषु भूर्भुवः स्वर्महादिषु । सौभाग्यं सर्वभूतानामेकस्थमभवत्तदा

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਭੂḥ, ਭੁਵḥ, ਸ੍ਵḥ, ਮਹਾ ਆਦਿ ਸਭ ਲੋਕ ਦਗਧ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਇਕੋ ਥਾਂ ਇਕੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 3

वैकुंठं सर्वमासाद्य विष्णोर्वक्षस्थले स्थितम् । ततः कालेन कियता पुनः सर्गविधौ नृपः

ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਕਸ਼ਸਥਲ ਉੱਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤਣ ਉਪਰੰਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਮੁੜ ਆਰੰਭ ਹੋਈ।

Verse 4

अहंकारवृतेलोके प्रधानपुरुषान्विते । स्पर्द्धायां च प्रवृद्धायां कमलासनकृष्णयोः

ਜਦੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਲੋਕ ਸੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ (ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ) ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ (ਚੇਤਨ ਆਤਮਾ) ਦੇ ਤੱਤ ਕਾਰਯਸ਼ੀਲ ਸਨ, ਤਦ ਕਮਲਾਸਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਵਿਚ ਸਪਰਧਾ ਉੱਠੀ ਅਤੇ ਵਧਣ ਲੱਗੀ।

Verse 5

पिंगाकारा समुद्भूता वह्निज्वालातिभीषणा । तयाभितप्तस्य हरेर्वक्षसस्तद्विनिःसृतम्

ਪੀਤਲ-ਰੰਗੀ ਇੱਕ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਜਵਾਲਾ ਵਾਂਗ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੇ ਵਕਸ਼ਸਥਲ ਤੋਂ ਉਹ ਤੇਜ/ਤੱਤ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।

Verse 6

यद्वक्षःस्थलमाश्रित्य विष्णोः सौभाग्यमास्थितम् । रसरूपं न तद्यावदाप्नोति वसुधातले

ਜੋ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਕਸ਼ਸਥਲ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉੱਥੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਦ ਤੱਕ ਉੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਤਲ ਉੱਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਲੌਕਿਕ ਰਸ-ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

Verse 7

उत्क्षिप्तमंतरिक्षात्तु ब्रह्मपुत्रेण धीमता । दक्षेण पीतमात्रं तद्रूपलावण्यकारकम्

ਪਰ ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉਛਾਲਿਆ, ਤਾਂ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਕੇਵਲ ਉਸ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ ਲਿਆ; ਅਤੇ ਉਹੀ ਕਰਮ ਉਸ ਦੀ ਰੂਪ-ਲਾਵਣਿਆ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਿਆ।

Verse 8

बलंतेजोमहज्जातं दक्षस्य परमेष्ठिनः । शेषं यदपतद्भूमावष्टधा तद्व्यजायत

ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਅਤਿਅਧਿਕ ਬਲ ਅਤੇ ਤੇਜ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਜੋ ਸ਼ੇਸ਼ ਭਾਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ, ਉਹ ਅੱਠ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 9

ततस्त्वोषधयो जाताः सप्त सौभाग्यदायिकाः । इक्षवस्तरुराजश्च निष्पवावश्शालिधान्यकम्

ਫਿਰ ਸੱਤ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ ਜੋ ਸੁਭਾਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ: ਇੱਖੂ (ਗੰਨਾ), ਤਰੂ-ਰਾਜ (ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ), ਨਿਸ਼ਪਾਵ (ਦਾਲ), ਅਤੇ ਸ਼ਾਲੀ ਧਾਨ (ਚੌਲ ਦਾ ਅੰਨ)।

Verse 10

विकारवच्च गोक्षीरं कुसुंभं कुसुमं तथा । लवणं चाष्टमं तद्वत्सौभाग्याष्टकमुच्यते

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਾਰਿਤ ਗੋ-ਦੁੱਧ, ਕੁਸੁੰਭ (ਕਸੁੰਭਾ), ਕੁਸੁਮ (ਫੁੱਲ), ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਲਵਣ (ਨਮਕ) ਹਨ; ਇਸ ਨੂੰ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਅਸ਼ਟਕ’—ਅੱਠ ਮੰਗਲ ਦ੍ਰਵ੍ਯ—ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 11

पीतं यद्ब्रह्मपुत्रेण योगज्ञानविदा पुरा । दुहिता साभवत्तस्माद्या सतीत्यभिधीयते

ਜੋ ਪੁਰਾਤਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਯੋਗ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ—ਨੇ ਪੀਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਇੱਕ ਧੀ ਜਨਮੀ, ਜੋ ‘ਸਤੀ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 12

लोकानतीत्य लालित्याल्ललिता तेन चोच्यते । त्रैलोक्यसुंदरीं देवीमुपयेमे पिनाकधृत्

ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਲਾਵਣਿਆ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਇਸ ਲਈ ‘ਲਲਿਤਾ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ-ਸਰੂਪਾ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਿਆ।

Verse 13

त्रिविश्वसौभाग्यमयीं भुक्तिमुक्तिफलप्रदाम् । तामाराध्य पुमान्भक्त्या नारी वा किं न विंदति

ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੌਭਾਗ੍ਯ-ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ। ਜੋ ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਇਸਤ੍ਰੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੇ, ਉਹ ਕੀ ਨਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ?

Verse 14

भीष्म उवाच । कथमाराधनं तस्या ललिताया मुने वद । यद्विधानं च जगतः शांतये तद्वदस्व मे

ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ—ਉਸ ਲਲਿਤਾ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ? ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਨਿਯਮ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਕਹੋ।”

Verse 15

पुलस्त्य उवाच । वसंतमासमासाद्य तृतीयायां जनप्रियः । शुक्लपक्षस्य पूर्वाह्णे तिलैः स्नानं समाचरेत्

ਪੁਲਸਤ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜਦੋਂ ਬਸੰਤ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਵੇ, ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ ਜਨ, ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਥੀ ਦੇ ਪੂਰਵਾਹਣ ਵਿੱਚ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।”

Verse 16

तस्मिन्नहनि सा देवी किल विश्वात्मना सती । पाणिग्रहणिकैर्मंत्रैरुदूढा वरवर्णिनी

ਉਸੇ ਦਿਨ, ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼੍ਵਾਤਮਾ ਨੇ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਦੇ ਵਿਧੀ-ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਸਤੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ ਕੀਤਾ—ਉਹ ਉੱਤਮ ਵਰਣ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ।

Verse 17

तया सहैव विश्वेशं तृतीयायामथार्चयेत् । फलैर्नानाविधैर्दीपैर्धूपैर्नैवेद्यसंयुतैः

ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਫਲ, ਅਨੇਕ ਦੀਪ, ਧੂਪ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਸਮੇਤ ਭੇਟ ਕਰੇ।

Verse 18

प्रतिमां पंचगव्येन तथा गंधोदकेन च । स्नापयित्वार्चयेद्गौरीमिंदुशेखरसंयुताम्

ਪੰਚਗਵ੍ਯ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਜਲ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਇੰਦੁਸ਼ੇਖਰ (ਚੰਦ੍ਰ-ਮੁਕੁਟ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਦੇਵੀ ਗੌਰੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 19

नमोस्तु पाटलायै तु पादौ देव्याः शिवस्य च । शिवायेति च संकीर्त्य जयायै गुल्फयोर्द्वयोः

‘ਨਮੋਸਤੁ ਪਾਟਲਾਯੈ’ ਕਹਿ ਕੇ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ; ‘ਸ਼ਿਵਾ’ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ‘ਜਯਾ’ ਕਹਿ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਗੁਲਫ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰੇ।

Verse 20

त्र्यंबकायेति रुद्रस्य भवान्यै जंघयोर्युगम् । शिरो रुद्रेश्वरायेति विजयायै च जानुनी

‘ਤ੍ਰ੍ਯੰਬਕਾਯ’ ਉਚਾਰ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਪਿੰਡਲੀਆਂ ਅਰਪੇ; ‘ਭਵਾਨੀ’ ਕਹਿ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਜੰਘਾਂ; ‘ਰੁਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਾਯ’ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਿਰ; ਅਤੇ ‘ਵਿਜਯਾ’ ਕਹਿ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਘੁੱਟਣੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰੇ।

Verse 21

संकीर्त्य हरिकेशाय तथोरुवरदे नमः । ईशायेति कटिं रत्यै शंकरायेति शंकरम्

‘ਹਰਿਕੇਸ਼ਾ’ ਦਾ ਸੰਕੀਰਤਨ ਕਰ ਕੇ, ਫਿਰ ‘ਉਰੂਵਰਦਾ ਨੂੰ ਨਮਹ’ ਕਹਿ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ‘ਈਸ਼ਾਯ’ ਕਹਿ ਕੇ ਰਤੀ ਲਈ ਕਟਿ ਨੂੰ ਛੂਹੇ; ਅਤੇ ‘ਸ਼ੰਕਰਾਯ’ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਕਰੇ।

Verse 22

कुक्षिद्वयं च कोटव्यै शूलिनं शूलपाणये । मंगलायै नमस्तुभ्यमुदरं चाभिभूजयेत्

ਕੋਟਵੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਮਰ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ੂਲਿਨ/ਸ਼ੂਲਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਮੰਗਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਉਦਰ (ਪੇਟ) ਦੀ ਭੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 23

सर्वात्मने नमो रुद्रमीशान्यै च कुचद्वयम् । शिवं वेदात्मने तद्वद्रुद्राण्यै कंठमर्चयेत्

ਸਰਵਾਤਮਾ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਈਸ਼ਾਨੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਸਤਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਦਾਤਮਾ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਦੇ ਕੰਠ ਦੀ ਭੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 24

त्रिपुरघ्नाय विश्वेशमनंतायै करद्वयम् । त्रिलोचनायेति हरं बाहू कालानलप्रिये

ਤ੍ਰਿਪੁਰਘਨ—ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ—ਹੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼! ਅਨੰਤਾ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਹੱਥ ਅਰਪੇ। “ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ ਨੂੰ” ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਕਾਲਾਨਲ-ਪ੍ਰਿਯੇ, ਉਸ ਨੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਹਰ (ਹਰ) ਨੂੰ ਆਲਿੰਗਨ ਕੀਤਾ।

Verse 25

सौभाग्यभवनायेति भूषणानि सदार्चयेत् । स्वाहास्वधायै च मुखमीश्वरायेति शूलिनम्

“ਸੌਭਾਗ੍ਯ-ਭਵਨ” ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ। “ਸ੍ਵਾਹਾ, ਸ੍ਵਧਾ” ਨਾਲ ਮੁਖ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ “ਈਸ਼ਵਰਾਯ” ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ੂਲਿਨ ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਕਰੇ।

Verse 26

अशोकवनवासिन्यै पूज्यावोष्ठौ च भूतिदौ । स्थाणवे च हरं तद्वदास्यं चंद्रमुखप्रिये

ਅਸ਼ੋਕ-ਵਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪੂਜਨੀਯ ਹੋਠਾਂ ਨੂੰ—ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਸਥਾਣੁ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰ ਨੂੰ; ਅਤੇ, ਹੇ ਚੰਦਰ-ਮੁਖ-ਪ੍ਰਿਯੇ, ਮੁਖ ਭੀ ਅਰਪੇ।

Verse 27

नमोर्धनारीशहरमसितांगीति नासिकाम् । नम उग्राय लोकेशं ललितेति पुनर्भ्रुवौ

ਅਰਧਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਹਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ‘ਅਸਿਤਾਂਗੀ’ ਕਹਿ ਕੇ ਨਾਸਿਕਾ ਨੂੰ ਨਮਨ; ਉਗ੍ਰਾ ਅਤੇ ਲੋਕేశ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ‘ਲਲਿਤਾ’ ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ਭ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਨਮਨ।

Verse 28

शर्वाय पुरहर्त्तारं वासुदेव्यै तथालकम् । नमः श्रीकंठनाथाय शिवकेशांस्तथार्चयेत्

ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪੁਰ-ਹੰਤਾ (ਤਿੰਨ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜੋ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕੇਸ਼ ਦੀ ਲਟ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ। ‘ਸ਼੍ਰੀਕੰਠਨਾਥ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ’ ਕਹਿ ਕੇ ਫਿਰ ‘ਸ਼ਿਵਕੇਸ਼’ ਰੂਪ ਦੀ ਭੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 29

भीमोग्रभीमरूपिण्यै शिरः सर्वात्मने नमः । हरमभ्यर्च्य विधिवत्सौभाग्याष्टकमग्रतः

ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਉਗ੍ਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਰਵਾਤਮਾ ਨੂੰ ਭੀ ਨਮਨ। ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਅਭਿਆਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਸ਼ਟਕ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰੇ।

Verse 30

स्थापयेत्स्निग्धनिष्पावान्कुसुंभक्षीरजीरकम् । तरुराजेक्षुलवणं कुस्तुंबुरुमथाष्टमम्

ਸਮੱਗਰੀ ਵਜੋਂ ਸਨਿਗਧ ਨਿਸ਼ਪਾਵਾਂ (ਬੀਨ), ਕੁਸੁੰਭ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਜੀਰਾ ਰੱਖੇ; ਨਾਲ ਹੀ ਤਰੁਰਾਜ, ਇੱਖੂ (ਗੰਨਾ), ਲਵਣ, ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ—ਧਨੀਆ (ਕੁਸਤੁੰਬੁਰੂ) ਵੀ।

Verse 31

दद्यात्सौभाग्यकृद्यस्मात्सौभाग्याष्टकमित्युत । एवंनिवेद्य तत्सर्वमग्रतः शिवयोः पुनः

ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਸ਼ਟਕ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਹਚਰੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖੇ।

Verse 32

चैत्रे शृंगाटकान्प्राश्य स्वपेद्भूमावरिंदम । पुनः प्रभाते च तथा कृतस्नानजपः शुचिः

ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿੰਘਾੜੇ ਭੋਗ ਕੇ, ਹੇ ਵੈਰੀ-ਵਿਜੇਤਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸੌਵੇ। ਫਿਰ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ ਮੁੜ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਜਪ-ਪਾਠ ਕਰੇ।

Verse 33

संपूज्य द्विजदांपत्यं माल्यवस्त्रं विभूषणैः । सौभाग्याष्टकसंयुक्त सौवर्णं प्रतिमाद्वयम्

ਦੁਆਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੰਪਤੀ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਮਾਲਾ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇ ਅੱਠ ਮੰਗਲ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ ਭੇਟ ਕਰੇ।

Verse 34

प्रीयतां मेत्र ललिता ब्राह्मणाय निवेदयेत् । एवं संवत्सरं यावत्तृतीयायां सदा नृप

“ਮੇਰੇ ਲਈ ਲਲਿਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ; ਇਹ ਭੇਟ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਤੀਆ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 35

प्राशने दानमंत्रे च विशेषोयं निबोध मे । गोशृंगांबु मधौ प्रोक्तं वैशाखे गोमयं पुनः

ਭੋਗ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨਿਯਮ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਜਾਣ ਲੈ: ਮਧੁ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਗੋ-ਸਿੰਗ ਤੋਂ ਲਿਆ ਪਾਣੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ ਗੋਬਰ (ਦੀ ਵਰਤੋਂ) ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।

Verse 36

ज्येष्ठे मंदारकुसुमं बिल्वपत्रं शुचौ स्मृतम् । श्रावणे दधिसंप्राश्यं नभस्ये तु कुशोदकम्

ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੰਦਰ ਦੇ ਫੁੱਲ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹਨ; ਸ਼ੁਚਿ (ਆਸ਼ਾਢ) ਵਿੱਚ ਬਿਲਵ ਦੇ ਪੱਤੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ ਭੋਗ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਭਸ (ਭਾਦ੍ਰਪਦ) ਵਿੱਚ ਕੁਸ਼ਾ-ਘਾਹ ਨਾਲ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਾਣੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 37

क्षीरं चाश्वयुजे मासि कार्त्तिके पृषदाज्यकम् । मार्गशीर्षे तु गोमूत्रं पौषे संप्राशयेद्घृतम्

ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਸੇਵਨ ਕਰੇ; ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਪૃਸ਼ਦਾਜ੍ਯਕ; ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗੋਮੂਤਰ; ਅਤੇ ਪੌਸ਼ ਵਿੱਚ ਘੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਨ ਕਰੇ।

Verse 38

माघे कृष्णतिलांस्तद्वत्पंचगव्यं च फाल्गुने । ललिता विजया भद्रा भवानी कुमुदा शिवा

ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਅਰਪਣ ਕਰੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਾਲਗੁਨ ਵਿੱਚ ਪੰਚਗਵ੍ਯ। (ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮ ਹਨ:) ਲਲਿਤਾ, ਵਿਜਯਾ, ਭਦ੍ਰਾ, ਭਵਾਨੀ, ਕੁਮੁਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ।

Verse 39

वासुदेवी तथा गौरी मंगला कमला सती । उमा च दानकाले तु प्रीयतामिति कीर्त्तयेत्

ਦਾਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ: “ਵਾਸੁਦੇਵੀ, ਗੌਰੀ, ਮੰਗਲਾ, ਕਮਲਾ, ਸਤੀ ਅਤੇ ਉਮਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ।”

Verse 40

तस्मिंस्तु द्वादशे मासि द्वादश्यां कृष्णमर्चयेत् । तथा लक्ष्मीं च तत्रैव भर्त्रा सार्धमथार्चयेत्

ਫਿਰ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਭੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 41

पौर्णमास्यामतस्तद्वत्सपत्नीकः पितामहः । उपासनीयो विदुषा परत्रा भीतिमिच्छता

ਇਸ ਲਈ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਦਿਨ ਭੀ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਵਿਦਵਾਨ ਵੱਲੋਂ ਜੋ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭਯਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 42

सौभाग्याष्टकं तद्वच्च दातव्यं भूतिमिच्छता । मल्लिकाशोककमलं कदंबोत्पलचंपकम्

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਭਾਗ੍ਯ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਸੌਭਾਗ੍ਯਾਸ਼ਟਕ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਨਾਲ ਹੀ ਮੱਲਿਕਾ (ਚੰਬੇਲੀ), ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਪੁਸ਼ਪ, ਕਮਲ, ਕਦੰਬ, ਉਤਪਲ (ਨੀਲਕਮਲ) ਅਤੇ ਚੰਪਕ ਦੇ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰੇ।

Verse 43

कुब्जकं करवीरं च बाणमम्लानपंकजम् । सिंदुवारं च सर्वेषु मासेषु कुसुमं स्मृतम्

ਕੁਬ੍ਜਕ, ਕਰਵੀਰ (ਕਨੇਰ), ਬਾਣ, ਕਦੇ ਨਾ ਮੁਰਝਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਮਲ, ਅਤੇ ਸਿੰਦੁਵਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਫੁੱਲ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 44

जपाकुसुंभकुसुमं मालती शतपत्रिका । यथालाभं प्रशस्तानि करवीरं च सर्वदा

ਜਪਾ (ਗੁੜਹਲ), ਕুসੁੰਭ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਮਾਲਤੀ (ਚੰਬੇਲੀ), ਅਤੇ ਸੌ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਫੁੱਲ—ਜੋ ਮਿਲੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀਆ ਹਨ; ਅਤੇ ਕਰਵੀਰ (ਕਨੇਰ) ਸਦਾ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ।

Verse 45

एवं संवत्सरं यावदुपोष्य विधिवन्नरः । स्त्री च नक्तं कुमारी च शिवमभ्यर्च्य भक्तितः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ, ਪੁਰਖ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ—ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁਮਾਰੀ ਵੀ—ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 46

व्रतांते शयनं दद्यात्सर्वोपस्करसंयुतम् । उमामहेश्वरौ हैमौ वृषभं च गवा सह

ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸਭ ਸਾਜੋ-ਸਾਮਾਨ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਸ਼ਯਨ ਦਾਨ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਉਮਾ-ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀਆਂ ਸੁਵਰਨ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ ਬਲਦ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਾਂ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੇ।

Verse 47

स्थापयित्वा च शयनं ब्राह्मणाय निवेदयेत् । द्वादश्यां वत्सरं त्वेकं महालक्ष्म्या च केशवम्

ਸੇਜ (ਦਾਨ) ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਤੱਕ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਭਕਤੀ-ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 48

ब्रह्माणं सह सावित्र्या पूजयित्वा नरस्त्विह । सर्वान्कामानवाप्नोति मनसा समभीप्सितान्

ਇੱਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਸਭ ਕਾਮਨਾ-ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 49

अन्यान्यपि यथाशक्ति मिथुनान्यंबरादिभिः । धान्यालङ्कारगोदानैरन्यैश्च धनसञ्चयैः

ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਦਾਨ ਵੀ ਦੇਵੇ—ਜੋੜੇ (ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ), ਕੱਪੜੇ ਆਦਿ, ਅਨਾਜ, ਗਹਿਣੇ, ਗੋ-ਦਾਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਨ-ਸੰਚੇ ਦੇ ਰੂਪ।

Verse 50

वित्तशाठयेन रहितः पूजयेद्गतविस्मयः । एवं करोति यः सम्यक्सौभाग्यशयनव्रतम्

ਧਨ ਸੰਬੰਧੀ ਛਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਅਹੰਕਾਰ-ਰਹਿਤ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੌਭਾਗ੍ਯ-ਸ਼ਯਨ ਵਰਤ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮ੍ਯਕ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 51

सर्वान्कामानवाप्नोति पदं वा नित्यमश्नुते । फलस्यैकस्य च त्यागमेतत्कुर्वन्समाचरेत्

ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹੇ ਸਭ ਉਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਨਿਤ੍ਯ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕਰਦਿਆਂ, ਇੱਕ ਫਲ ਦੇ ਤਿਆਗ ਦੀ ਆਚਰਣਾ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰੇ।

Verse 52

यशः कीर्तिमवाप्नोति प्रतिमासं नराधिप । सौभाग्यारोग्यरूपैश्च वस्त्रालंकारभूषणैः

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ ਰਾਜਨ! ਉਹ ਪ੍ਰਤੀ ਮਾਸ ਯਸ਼ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਭਾਗ, ਆਰੋਗਤਾ, ਰੂਪ-ਸੌੰਦਰਯ, ਅਤੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਅਲੰਕਾਰ ਤੇ ਭੂਸ਼ਣ ਵੀ ਲਭਦੇ ਹਨ।

Verse 53

न वियुक्तो भवेद्राजन्सौभाग्यशयनप्रदः । यस्तु द्वादशवर्षाणि सौभाग्यशयनव्रतम्

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਉਹ (ਪਤੀ-ਪਤਨੀ) ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਵਿਧੀ ਸੁਭਾਗ-ਸ਼ਯਨ, ਅਰਥਾਤ ਧਨ੍ਯ ਦਾਂਪਤ੍ਯ-ਸ਼ਯਾ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਕੋਈ ਬਾਰਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ‘ਸੌਭਾਗ੍ਯ-ਸ਼ਯਨ ਵ੍ਰਤ’ ਕਰੇ…

Verse 54

करोति सप्त चाष्टौ वा ब्रह्मलोके महीयते । पूज्यमानो वसेत्सम्यक्यावत्कल्पायुतं नरः

ਜੇ ਉਹ ਸੱਤ ਜਾਂ ਅੱਠ ਵਾਰ ਵੀ (ਇਹ ਕਰਮ) ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਸੁਚੱਜੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

Verse 55

विष्णोर्लोकमथासाद्य शिवलोकगतस्तथा । नारी वा कुरुते या तु कुमारी वा नरेश्वर

ਵਿਸ਼ਣੁ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਤਦੋਂ ਸ਼ਿਵ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ! ਚਾਹੇ ਵਿਆਹੀ ਨਾਰੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਇਹ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਫਲ ਪਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 56

सापि तत्फलमाप्नोति देव्यनुग्रहलालिता । शृणुयादपि यश्चैव प्रदद्यादथवा मतिम्

ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪਾਲਿਤ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤ ਹੋਈ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣੇ, ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿਵਾਏ, ਜਾਂ ਮਨੋਂ ਸਹਿਮਤੀ/ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਵੀ (ਉਹੀ ਪੁੰਨ) ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 57

सोपि विद्याधरो भूत्वा स्वर्गलोके चिरं वसेत् । इदमिह मदनेन पूर्वसृष्टं शतधनुषा च कृतं नरेण तद्वत्

ਉਹ ਵੀ ਵਿਦਿਆਧਰ ਬਣ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਿਰਕਾਲ ਵੱਸੇਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਮਦਨ ਨੇ ਰਚਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਤਧਨੁ ਨਾਮਕ ਨਰ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਕਰਤੱਬ ਕੀਤਾ।

Verse 58

कृतमथ पवनेन नंदिना च किमु जननाथमहाद्भुतं न वा स्यात्

ਜਦ ਇਹ ਕਰਤੱਬ ਪਵਨ ਅਤੇ ਨੰਦਿਨ ਨੇ ਕਰ ਵਿਖਾਇਆ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਪ੍ਰਜਾਨਾਥ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਕਿਉਂ ਅਸੰਭਵ ਹੋਵੇ?