Adhyaya 98

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਪਾਤਾਲ-ਖੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਰਮਰਾਜ ਯਮ ਵੈਸ਼ਾਖ/ਮਾਧਵ ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਤಃਕਾਲ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਾਧਵ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦੀ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀਦਾਇਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਧਰਮਰਾਜ ਤੁਲਸੀ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯ ਭੇਟ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਅਸ਼ੁੱਧ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ ਤੋੜਨ ਤੋਂ ਰੋਕਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੇ ਫੁੱਲ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤਾਂ ਸਾਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਧਰਮਕ੍ਰਿਆ ਦੀ “ਪਰਿਆਵਰਣੀ” ਰੀਤ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਅਸ਼ਵੱਥ (ਪੀਪਲ) ਨੂੰ ਜਲ ਦੇਣਾ, ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ, ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਤੇ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ। ਕਥਾ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਧਨਸ਼ਰਮਾ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰੇਤਾਂ—ਕ੍ਰਿਤਘਨ, ਵਿਦੈਵਤ, ਅਵੈਸ਼ਾਖ—ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ, ਅਦਬ-ਹੀਣਤਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਾਖ-ਧਰਮ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਾਰਨ ਦੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੇ ਦਾਨ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਲਧੇਨੂ/ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਤਿਲ-ਸ਼ਹਿਦ ਦਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭੋਜਨ—ਨਾਲ ਪਾਪ ਸੜਦੇ ਹਨ, ਪਿਤਰ ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਘਟਦਾ ਹੈ।