Adhyaya 84

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਸੂਤ ਜੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਕਥਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਨਾਲ ਵਰਤ, ਦਾਨ, ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਸਨਾਨ-ਵਿਧੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿਓ। ਸੂਤ ਜੀ ਭਕਤੀ ਦੀ ਤਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਨਵੀਂ ਪਾਵਨ ਕਥਾ ਆਰੰਭਦੇ ਹਨ: ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਬਰੀਸ਼ ਪਰਮ ਤੱਤ (ਨਿਰਗੁਣ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਗੁਣ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਸਭ ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਉਪਾਸਨਾ-ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਹਰਿ-ਭਕਤੀ ਨੂੰ ਸਰਵੋਤਮ ਧਰਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੇਵਲ ਕਰਮਕਾਂਡ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਆਚਾਰ-ਵਿਹਾਰ ਨੂੰ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਨੈਤਿਕ ਵਰਤ, ਮਨੋ-ਨਿਯਮ, ਸਤ੍ਯ ਵਚਨ, ਅਤੇ ਨਾਮ-ਜਪ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਉਭਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਆਗਮਿਕ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮ ਰਾਹੀਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੀ ਸੁਗਮਤਾ ਨਾਲ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਕਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਨਿਰਗੁਣ ਧਿਆਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੀਵੇ ਦੀ ਉਪਮਾ ਵਾਂਗ ਅੰਦਰੂਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਅਡੋਲਤਾ ਕੈਵਲ੍ਯ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਗੁਣ ਧਿਆਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ-ਗਦਾ-ਪਦਮ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਚਤੁਰਭੁਜ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਅਲੰਕਾਰਿਤ ਰੂਪ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।