Adhyaya 82

ਅਧਿਆਇ 82 ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵ ਦੀਖਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤੀ ਦਾ ਮਾਰਗ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਨਾਸਵੰਤਤਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਤਾਪ (ਆਧਿਆਤਮਿਕ, ਆਧਿਭੌਤਿਕ, ਆਧਿਦੈਵਿਕ) ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵੈਰਾਗ ਉਪਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਸੱਚੇ ਆਚਾਰਯ-ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਦੇ ਲੱਛਣ ਦੱਸ ਕੇ ਦੀਖਿਆ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਪੰਚ-ਵੈਸ਼ਣਵ ਸੰਸਕਾਰ ਸਮਝਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ ਅੰਕਨ, ਊਰਧ੍ਵ-ਪੁੰਡ੍ਰ ਧਾਰਣ, ਮੰਤ੍ਰ-ਗ੍ਰਹਣ, ਦਾਸ-ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਅਤੇ ਯਾਗ/ਪੂਜਾ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਆਰਾਧਨਾ। ਅਧਿਆਇ ਸ਼ਰਨਾਗਤੀ ਦੀ ਧਰਮ-ਰੀਤ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ: ਕੇਵਲ ਹਰਿ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ, ਪ੍ਰਤੀਸਪਰਧੀ ਦੇਵਤਾ-ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਟੱਲ ਆਦਰ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਈ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿਰਗੁਣ-ਤੱਤ ਅਤੇ ਭਗਵਤ-ਸਾਕਾਰ ਰਹੱਸ, ਰਾਧਾ-ਭਾਵ ਦੀ ਪਰਮ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਯੁਗਲ-ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ-ਸਹਿਤ ਸੰਸਕਾਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।