Adhyaya 69
The Greatness of Vṛndāvana: Gokula as a Thousand-Petalled Lotus and the Sacred Map of Vraja
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਿਮਾ ਪੁੱਛਣ ‘ਤੇ ਸੂਤ ਇਕ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਵਾਦ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਾਰਵਤੀ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਿਯ ਪਰਮ ਧਾਮ ਕਿਹੜਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਵ੍ਰਿੰਦਾਵਨ/ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਧਾਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ-ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਵੈਕੁੰਠ ਆਦਿ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੰਸ਼ਿਕ ਛਬੀਆਂ ਮਾਤਰ ਹਨ। ਫਿਰ ਮਥੁਰਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਜ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਗੋਲ-ਰਚਨਾ ਕਮਲ-ਜਿਆਮਿਤੀ ਰਾਹੀਂ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਹਜ਼ਾਰ-ਪੰਖੁੜੀ ਕਮਲ, ਕਰਣਿਕਾ/ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਤਾ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਰ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੀਲਾ-ਸਥਾਨ, ਸਿੱਧ-ਪੀਠ ਅਤੇ ਤੀਰਥ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਕੰਢਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੰਡੇ ਬਾਰਾਂ ਵਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਧਾਮ ਦੇ ਆਨੰਦਮਈ ਸੁਭਾਵ, ਮੰਤ੍ਰ-ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਗੋਵਿੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ, ਅਤੇ ‘ਧੂਲੀ-ਸਪਰਸ਼’—ਵ੍ਰਜ-ਧੂੜ ਦੇ ਛੂਹ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ—ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਦੀ ਪਰਮਤਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਆਦਿ ਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.