Adhyaya 67
Commencement of Rāma’s Aśvamedha Sacrifice
ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ್ಞ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ-ਵਿਧਾਨਕ ਪੂਰਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸੀਤਾ ਮਿਲਾਪ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਮਾਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਹੀ ਯਜ್ಞ ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਗਸਤ੍ਯ, ਵਿਆਸ, ਚ੍ਯਵਨ ਆਦਿ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦਾਨ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਗਰੀ ਆਨੰਦ ਮਨਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਯਜ्ञ ਦੌਰਾਨ ਸੰਸਕਾਰਿਤ ਖੜਗ/ਛੁਰੀ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਇੱਕ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਕਪਟ ਭਕਤੀ, ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਭੇਦ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰੀ/ਰਾਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਅਪੂਰਣ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਵੀ ਅਸਾਧਾਰਣ ਤਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਕਪੂਰ ਮੰਗਵਾ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਲਈ ਆਹਵਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.