Adhyaya 57

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵਾਤਸ੍ਯਾਯਨ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਠ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ। ਸ਼ੇਸ਼/ਅਨੰਤ ਕਥਾ ਨੂੰ ਮਿਥਿਲਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੇ ਸਮੇਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਨਾਮਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਤੋਤੇ-ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਰਾਮ ਅਗੇ ਚਲ ਕੇ ਰਾਜਾ ਬਣਨਗੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਪਛਾਣ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਲਮੀਕੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾਯਣ ਦਾ ਪਾਠ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਭਰਾਤਿਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮੰਗਲਮਯ ਰੂਪ ਦੀ ਭਕਤੀਭਾਵ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਾਣੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਮਾਦਾ ਤੋਤੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਅਗੇ ਚਲ ਕੇ ਸੀਤਾ-ਰਾਮ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੁਰਾਣਿਕ ਕਾਰਣ-ਵਿਆਖਿਆ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਦੇ ਦੁਰਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਤਮਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।