Adhyaya 56

ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਨਿੱਤ ਕਰਮ ਅਤੇ ਸਭਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਜਾ ਰਾਮ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਭੇਸ ਬਦਲੇ ਚਰਾਂ ਤੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਚਰ ਉਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਛੇਵਾਂ ਹਿਚਕਦੇ ਹੋਏ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: ਇਕ ਧੋਬੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਆਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੱਖੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਵਿਹਲ ਹੋ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਸ਼ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਰਾਮ ਭਰਤ ਨੂੰ ਬੁਲਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਰਤ ਅਗਨੀ-ਪਰੀਖਿਆ, ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਦੇ ਸਤਿਤਵ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਸਾਬਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਮ ਲੋਕ-ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਰਾਜਧਰਮ ਦੀ ਭਾਰੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਦੀ ਨਿਰਦੋਸ਼ਤਾ ਜਾਣਦਿਆਂ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।