Adhyaya 47

ਰਾਮ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਘੋੜਾ ਹੇਮਕੂਟ ਅਤੇ ਇਕ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਉਪਵਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਉਹ ਹਯਸਤੰਭ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਹੋ ਕੇ ਅਡੋਲ ਖੜਾ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਰੇਦਾਰ, ਪੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹਨੂਮਾਨ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬੰਧਨ ਸਿਰਫ਼ ਬਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪੂਰਵ ਕਰਮ ਦੇ ਗੂੜ੍ਹੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਸੁਮਤੀ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੁਮਤੀ ਵਿਵੇਕੀ ਮਹਾਤਮਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੰਗਾ-ਸਨਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਤਪ, ਅਗਨਿਹੋਤਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਸ਼ੌਨਕ ਮੁਨੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਹਯਸਤੰਭ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸਣ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਪੂਰਵ ਤਪੱਸਿਆ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਰਾਖਸ਼ਸ-ਭਾਵ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਕਥਾ। ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਮਰਮ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ-ਕਥਾ ਦਾ ਸ਼੍ਰਵਣ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਰਤਨ ਸ਼ਾਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਖੰਡਿਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨਾਲ ਘੋੜਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮਿਕ ਗਤੀ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।