Adhyaya 42

ਅਧਿਆਇ 42 “ਪਰਾਭਵ” ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਯੁੱਧ-ਮੈਦਾਨ ਦਾ ਉਤਕਰਸ਼ ਵਰਣਿਤ ਹੈ। ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਰਾਜਾ ਪੁਸ਼ਕਲ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਲ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਵੀਰਮਣੀ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਜਤਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਥਾ ਵਿਚ ਭਕਤੀ ਦਾ ਆਸ਼ਵਾਸ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਰਘੁਨਾਥ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਦੁੱਖ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੰਭਵ ਵੀ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਅਵਿਵੇਕ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੀਰਮਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਰੱਖਿਆ-ਪ੍ਰਾਪਤ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਟਕਰਾਅ ਰਥ-ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿਚ ਕਸ਼ਤਰੀਯ ਧਰਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਉਮਰ ਤੇ ਬਲ, ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਤੇ ਦਇਆ, ਅਤੇ ਮਰਿਆਦਾ-ਨਿਯਮ। ਪੁਰਾਣਿਕ ਰਣ-ਚਿੱਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗਿਨੀਆਂ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਗਿਦੜ ਆਦਿ ਭਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਉਭਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਯੁਕਤੀ ਅਤੇ ਭਕਤੀ-ਭਰਿਆ ਦਾਅਵਾ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਵਿਰੋਧੀ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।