Adhyaya 30

ਰਾਮ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਘੋੜਾ ਤੇਜਹਪੁਰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ—ਇੱਕ ਧਰਮਮਈ, ਤੇਜਸਵੀ ਨਗਰ, ਜਿੱਥੇ ਮੰਦਰਾਂ ਦੀ ਭਰਮਾਰ ਹੈ, ਤਪਸਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਮੰਤਰੀ ਸੁਮਤੀ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਾ Ṛਤੰਭਰ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੋ-ਸੇਵਾ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਪਦੇਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ, ਗਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਜਾਂ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੋ-ਪੂਜਾ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇਣ ਜਾਂ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਨ ਦੇ ਭਾਰੀ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਯੋਗਮਾਰਗ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਨਰਕ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਲਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਜਨਕ ਧਰਮਰਾਜ ਯਮ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਮੰਗਦਾ ਹੈ; ਧਰਮ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਦੰਡ ਸਮਝਾ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੁੰਨ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ‘ਰਾਮ, ਰਾਮ’ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਦਾ ਪੁੰਨ—ਦਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨਕ ਆਪਣਾ ਸੰਚਿਤ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਜੀਵ ਤੁਰੰਤ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹ ਧਾਰ ਕੇ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।