Adhyaya 29

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਰਾਮਚੰਦਰ ਦੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਅੰਦਰ ਸੁੰਦਰ ਸਿੰਗਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਯਜ੍ਞ-ਅਸ਼ਵ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਚਿੰਨ੍ਹਾਂ, ਧੁਜਾਂ, ਸੇਵਕਾਂ ਅਤੇ ਅਪਾਰ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ-ਸਹਿਤ ਯਾਤਰਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਅਰਜ਼ਦਾਰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਟਾਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸੁਬਾਹੁ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਾਸਕਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਯਜ੍ਞ-ਅਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈਣ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਪਰਾਧ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਖ਼ਿਮਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮ-ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰੰਥ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਹਨ; ਰਾਮ-ਨਾਮ ਮੁਕਤਿਦਾਇਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅਯੋਧਿਆ ਰਾਮ ਦੇ ਕਮਲ-ਮੁਖ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਕਸ਼ਤਰੀਯ ਧਰਮ—ਯੁੱਧ-ਤਿਆਰੀ, ਰਾਜ-ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ, ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ-ਪਾਲਨ—ਭਕਤੀ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਗੂੰਥਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।