Adhyaya 28

ਅਧਿਆਇ PP.5.28 ਰਾਮ-ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਯਜ್ಞ-ਸੰਕਟ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਡਿੱਗੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ/ਵੀਰ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਤਵ੍ਯ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੁਬਾਹੁ ਹਨੂਮਾਨ ਨਾਲ ਟੱਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਣ ਟੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਰਥ ਫੜ ਕੇ ਚੱਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਸੁਪਨੇ-ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਰਾਮ ਦੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਕਾਰ ਵੇਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ্তুਤੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅਰਥ ਦਿਵ੍ਯਤਾ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਸ਼ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਰਾਜਾ ਅਸਿਤਾਂਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸ਼ਾਪ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਹਨ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਚਿਨਮਈ ਹੈ; ਕੇਵਲ ਤਰਕ ਨਾਲ ਇਹ ਤੱਤ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਧਿਆਇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੰਯਮ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ/ਪ੍ਰਤਿਪੂਰਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਅਤੀਤ-ਅਲੌਕਿਕ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਪਛਾਣ ਵੱਲ ਮੋੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।