Adhyaya 114
Gautama’s Hermitage, the Śiva-liṅga Worship Manual, and the Śiva–Viṣṇu–Hanumān Devotional Drama
ਰਾਮ ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ ਆਕਾਸ਼ੀ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਸਹਚਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਤੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਸਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਗੌਤਮ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਿਸ਼ੀ-ਸੰਪੰਨ ਰਿਚਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ, ਤਪ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਫਿਰ ਸ਼ੈਵ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ ਦਾ ਸੰਘਣਾਂ ਸੰਗ੍ਰਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਪੂਜਾ-ਸਥਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਸਮੱਗਰੀ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਆਵਰਣ-ਤੱਤ, ਅੱਠ-ਪੰਖੁੜੀ ਪਤ੍ਰਿਕਾ, ਰੁਦ੍ਰਾਕਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ, ਧੂਪ-ਦੀਪ, ਨੈਵੇਦ੍ਯ, ਨੀਰਾਜਨ, ਤਾਂਬੂਲ ਅਤੇ ਸੰਗੀਤ-ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਵਜੋਂ ਮੰਨਣਾ। ਨਾਰਦ, ਬਾਣ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਬਲੀ ਆਦਿ ਦੀ ਮਹਾਸਭਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ-ਅਤੇ-ਪੁਨਰੁਤਥਾਨ ਦਾ ਨਾਟਕੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੋ ਕੇ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਕਥਾ ਸ਼ਿਵ–ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪਰਸਪਰ ਭਕਤੀ, ਲੀਲਾ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਭਗਤ ਵਜੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਸਮ-ਸਨਾਨ, ਮੰਤ੍ਰ-ਨ੍ਯਾਸ, ਵੇਦੀ-ਰੇਖਾ/ਯੰਤਰ, ਆਸਨ, ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਧਾਰਾ-ਸਨਾਨ ਦੀ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੱਸ ਕੇ ਪੂਜਾ ਨੂੰ ਬਾਹ੍ਯ ਕਰਮ ਅਤੇ ਅੰਤਰ੍ਯੋਗਿਕ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.