Adhyaya 105

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੰਭੂ (ਸ਼ਿਵ) ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਟਕੀ ਘਟਨਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕਾਮਨਾ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ੰਭੂ ਲੋਕਾਲੋਕ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲ ਕੇ ਤੇਜਸਵੀ ਨਾਰਾਯਣਪੁਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਏਕਪਤਨੀ-ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪਰੋਖੀ ਪਰਖ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਸ਼ਿਵ ਧਰਮ-ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: ਸੂਤਕ ਅਤੇ ਪੰਚਾਂਗ ਦੇ ਵਿਘਨਾਂ (ਅਮਾਵਸਿਆ, ਅਪਰਾਹਣ, ਤਿਥੀ ਦਾ ਵਧਣਾ-ਘਟਣਾ, ਕੁਤੁਪ ਆਦਿ) ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਦੋਂ ਟਾਲਣਾ, ਕਦੋਂ ਦੁਹਰਾਉਣਾ ਜਾਂ ਕਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੋਂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਵੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਸਮ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਭਸਮ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ/ਅਰਥ, ਲਗਾਉਣ ਦੇ ਅੰਗ, ਪਾਪ-ਨਾਸ, ਰੱਖਿਆ-ਉਪਯੋਗ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਵੰਸ਼, ਅਰੁੰਧਤੀ-ਦਧੀਚੀ ਅਤੇ ਹਰਿ–ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਮਹਾਸੰਵਾਦ ਵਰਗੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਧਾਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।