Adhyaya 2

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਹਾਵਿਸ਼ਨੂ ਹੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਨਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਲਈ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਭੇਦਭਾਵੀ ਪੰਥਵਾਦ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਚਨਾ-ਕ੍ਰਿਆ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਵਰਣਨ ਹੈ—ਤੱਤ, ਲੋਕ, ਪਾਤਾਲ, ਪਹਾੜ, ਦੀਪ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ—ਅਤੇ ਭਾਰਤ-ਵਰਸ਼ ਨੂੰ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਗੇ ਭਕਤੀ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਨਵ ਸੰਗਤ ਦੀ ਤਾਰਕ ਸ਼ਕਤੀ ਉਭਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਧੁ–ਕੈਟਭ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਯੋਗਨਿਦਰਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ, ਦੈਤਾਂ ਦੀ ਮੋਹ-ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਧ ਵਰਣਿਤ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਆਪਦਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿਣ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਦੇ ਲੱਛਣ ਗਿਣਾਏ ਗਏ ਹਨ—ਸਦਗੁਣ, ਤੁਲਸੀ, ਤਿਲਕ, ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ, ਮੰਦਰ-ਸੇਵਾ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਹਿਤ—ਅਤੇ ਪਾਠ-ਸ਼੍ਰਵਣ ਦੀ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।