Adhyaya 17

ਵਿਆਸ ਜੀ ਜੈਮਿਨੀ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਰਿ-ਭਕਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸ਼ੁੱਧਿਕਾਰਕ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ-ਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਕੇਸ਼ਵ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਭਦ੍ਰਤਨੁ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਯ-ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਵੇਦਿਕ ਕਰਤਵਾਂ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਦਿਨ ਵੀ ਵੈਸ਼ਿਆ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਕਰ ਬੈਠਦਾ ਹੈ। ਹੋਸ਼ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਜਾ ਤੇ ਪਸ਼ਚਾਤਾਪ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਮੁਨੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦਾਂਤ ਗੁਰੂ-ਮੁਨੀ ਤੋਂ ਕ੍ਰਿਆਯੋਗ ਦਾ ਵਿਹਾਰਕ ਮਾਰਗ ਸਿੱਖਦਾ ਹੈ—ਨੀਤੀਮਈ ਤਿਆਗ, ਮੰਦਰ-ਸੇਵਾ, ਪੰਚ-ਮਹਾਯਜ੍ਞ, ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ ਅਤੇ ਵਿਨਿਯੋਗ-ਧਿਆਨ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ 108 ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਪਾਠ। ਪੰਜ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਨਮਾਂ-ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਅਟੱਲ ਭਕਤੀ ਦਾ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਂਤ ਨੂੰ ਵੀ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਜਨਮ ਤੇ ਭਾਰਤ-ਵਰਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਉਪਾਸਨਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।