Adhyaya 11

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਪ੍ਰਾਤಃਕਾਲੀਨ ਉਪਾਸਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਜਾਗਣਾ, ਮਲ-ਤਿਆਗ ਅਤੇ ਸ਼ੌਚ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਜਲ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧੀ, ਦੰਦ-ਜਿਹਵਾ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਲਈ ਸਮਾਂ ਅਤੇ ਢੰਗ ਦੀਆਂ ਕੜੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਰਣਿਤ ਹਨ। ਭਗਤ ਰਾਤ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰਣ-ਸੇਵਾ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮੰਦਰ-ਸੇਵਾ—ਪੁਰਾਣੇ ਅਵਸ਼ੇਸ਼ ਹਟਾਉਣਾ, ਝਾੜੂ ਲਗਾਉਣਾ, ਮਿੱਟੀ/ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕਰਨਾ—ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯਦਾਇਕ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ, ਸਨਾਨ-ਮਰਯਾਦਾ, ਧੋਏ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਗਰਭਗ੍ਰਿਹ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼, ਆਸਨ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਯਮ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਤੁਲਸੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਦਿਕਬੰਧਨ, ਸੰਕਲਪ, ਨਿਆਸ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਧਿਆਨ, ਉਪਚਾਰ, ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ, ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ-ਸਾਸ਼ਟਾਂਗ ਨਮਸਕਾਰ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਿਧੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਾਦ-ਤੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਿਰਮਾਲ੍ਯ, ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਸੁਗੰਧ, ਵਿਸ਼ਣੁਪਾਦੋਦਕ ਅਤੇ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਫਲ ਦਾ ਨਿਰਣਾਇਕ ਕਾਰਣ ਭਕਤੀ ਹੀ ਹੈ।