Shloka 5

Devanagari script

श्रीमतः पाण्डवान्‌ दृष्टवा ज्वलत: पावकानिव । मुहूर्तमिव च ध्यात्वा सरोष: पृथिवीपति:,वहाँ प्रज॒जलित अग्नियोंके समान तेजस्वी श्रीसम्पन्न पाण्डवोंको देखकर पृथ्वीपति विराटने दो घड़ीतक मन-ही-मन कुछ विचार किया। फिर वे कुपित होकर देवताके समान स्थित मरुदगणोंसे घिरे हुए देवराज इन्द्रके तुल्य सुशोभित कंकसे बोले--

Transliteration

śrīmataḥ pāṇḍavān dṛṣṭvā jvalataḥ pāvakān iva | muhūrtam iva ca dhyātvā saroṣaḥ pṛthivīpatiḥ |

Translation

ਭੜਕਦੀਆਂ ਅੱਗਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ, ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪੰਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਪਤੀ ਵਿਰਾਟ ਕੁਝ ਪਲ ਅੰਦਰੋਂ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰਿਆ; ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉੱਭਰ ਕੇ, ਮਰੁਦ-ਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਇੰਦਰ ਸਮਾਨ ਦਿਪਦਿਪਾਉਂਦੇ ਕੰਕ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਬੋਲਿਆ।

Word by Word

श्रीमतःprosperous, illustrious

पाण्डवान्the Pandavas

दृष्ट्वाhaving seen

ज्वलतःblazing

पावकान्fires

इवlike, as

मुहूर्तम्for a moment

इवas if

चand

ध्यात्वाhaving reflected

सरोषःangry

पृथिवीपतिःthe king (lord of the earth)

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Pāṇḍavas

Virāṭa (pṛthivīpati)

Fire (pāvaka)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes